Δημήτρης Καϊλίδης, ένας αληθινός δάσκαλος! (αναδημοσίευση από το dasarxeio.com)

Ποτέ δεν σταματήσαμε να τον αναφέρουμε, σε συναντήσεις με συμφοιτητές και πάντα πίστευα πως αποτελούσε πρόσωπο οικείο έως και αγαπημένο στη σχολή, για όλους μας αλλά για κάποιο λόγο δεν το ομολογούσαμε ανοιχτά. Τι άλλο μπορεί να είναι ένας δάσκαλος, που πέρασε από τη ζωή μας αλλά πάντα  τον θυμόμαστε. Θυμόμαστε ξανά και ξανά, περιστατικά στα οποία ήταν πρωταγωνιστής. Πάντα κάτι θα θυμόμαστε από αυτόν και μάλιστα πολύ πιο πέρα από τα μαθήματα του.

Τέλος πάντων, με χαρά διάβασα σήμερα στο dasarxeio.com την ανάρτηση του Αντώνη Ραλλάτου που περιλαμβάνει και ένα βιογραφικό του δασκάλου, την οποία αναδημοσιεύω.

Πηγή: ιστολόγιο Δασαρχείο.

Πριν ένα περίπου μήνα (5 Ιούνη 2017) ξεκίνησε για το μακρύ ταξίδι ένας αληθινός δάσκαλος. Ο κος Καϊλίδης Δημήτρης, καθηγητής του ΑΠΘ  στη Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος.

Το 40ήμερο μνημόσυνο του θα γίνει την Κυριακή 9 Ιούλη 09.30 π.μ. στον Ιερό Ναό Αγίων Αποστόλων Πεύκων (Ρετζίκι).

Δεν έχασε ποτέ το επιστημονικό του κύρος χωρίς να το “παίζει” καθηγητής, την παιδικότητα και τον αυθορμητισμό του.

Ήταν το “λαϊκό παιδί της Τούμπας” όπως αυτοαποκαλούνταν, αλλά και ο δάσκαλος, που δίδασκε και μετάδιδε πολύ απλά, δύσκολες γνώσεις.

Θα μείνει στο νου και την καρδιά μας, όσο μπορούμε να αγναντεύουμε ανατολές και λιογέρματα.

Καλό του ταξίδι και καλή δύναμη στη σύζυγο Αικατερίνη Μάνεση, την κόρη του Λιάνα, το γαμπρό του Δαβίδ και τα 4 εγγόνια του.

Αντώνης Ραλλάτος 

————■————

ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΡΓΟ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Σ. ΚΑΪΛΙΔΗ

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 8 Ιουανουαρίου 1924.

Μεγάλωσε στην Τούμπα Θεσσαλονίκης από πατέρα πρόσφυγα της Μικράς Ασίας και μητέρα από τη Θεσσαλονίκη. Εκεί φοίτησε στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο (Λύκειο).

Το έτος 1945, ύστερα από εισαγωγικές εξετάσεις, έγινε φοιτητής της Φυσικομαθηματικής Σχολής, το δε επόμενο έτος  1946 μεταγράφηκε στο Δασολογικό Τμήμα της τότε Γεωπονικής και  Δασολογικής Σχολής. Πήρε το πτυχίο της Δασολογίας τον Ιούνιο του έτους 1953.

Εργάσθηκε στη Δασική  Υπηρεσία του Υπουργείου  Γεωργίας από τον Αύγουστο 1953 ως τον Αύγουστο 1956. Εργάστηκε στο Υπουργείο Γεωργίας, ως έκτακτος Δασολόγος στο Δασαρχείο Κοζάνης, στα Ορεινά Υδρονομικά Έργα.

Στη συνέχεια, τον Αύγουστο 1956, με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, μετέβη στις Η.Π.Α., όπου έλαβε το διδακτορικό του δίπλωμα στις 17-6-1959 (Doctor of Philosophy-Ph.D.) από το Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Michigan, ύστερα από δοκιμασία και επιτυχείς εξετάσεις σε 21 μαθήματα, όπου διακρίθηκε με υψηλή βαθμολογία.

Από το έτος 1959 μέχρι το 1971, 12 χρόνια, εργάστηκε ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Αθηνών και μετά στο αντίστοιχο της Θεσσαλονίκης.

Το έτος  1962 έγινε Υφηγητής Υλωρικής (προστασία δασών) και τον Ιανουάριο του έτους 1966 τακτικός καθηγητής της Υλωρικής στη  Γεωπονική  και  Δασολογική   Σχολή  του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου εδίδαξε επί 30 περίπου χρόνια. Του δόθηκε η ευκαιρία να οργανώσει το Εργαστήριο της Υλωρικής, για την αποτελεσματικότερη κατάρτιση των φοιτητών και την αναβάθμιση της έρευνας στον τομέα της Υλωρικής.  Ασχολήθηκε με θέματα προστασίας δασών.

Το έτος 1964 εκδίδει τα δύο πρώτα του βιβλία, τη “Δασική Εντομολογία”, το οποίο σχετίζεται με την ελληνική πραγματικότητα και αναφέρεται πρώτος στα βασικότερα έντομα που προσβάλλουν τα δάση της Ελλάδος και την “Υλωρική”.

Ακολουθούν πλήθος βιβλίων (19) τα οποία καλύπτουν ολόκληρο το αντικείμενο της Υλωρικής και γενικότερα της Προστασίας του Περιβάλλοντος. Ειδικότερα, αυτά έχουν σχέση με την Δασική Παθολογία, τις Ασθένειες των Δασών και των Πάρκων, τις Δασικές Πυρκαγιές, τη Ρύπανση και Χημεία του Φυσικού Περιβάλλοντος.

Τα Βιβλία του:

Υλωρική (Προστασία Δασών), σελ. 255, 1964, Θεσσαλονίκη

Δασική Εντομολογία, Έκδοση Πρώτη, σελ. 422, Εικ. 159, 1964, Θεσσαλονίκη

Θηραματική και Ιχθυοπονία Ορεινών  Υδάτων,  σελ.  230, 1970, Θεσσαλονίκη

Δασική Παθολογία, Έκδοση Πρώτη, σελ.  715, Εικ.145, 1975, Θεσσαλονίκη

Δασική Εντομολογία, Έκδοση Δεύτερη, σελ. 690, Εικ.343, 1977, Θεσσαλονίκη

Δασικές Πυρκαγιές, Έκδοση  Πρώτη , σελ. 397, 1979, Θεσσαλονίκη

Δασικές Πυρκαγιές, Έκδοση Δεύτερη, σελ. 421, Εικ.154, 1981, Θεσσαλονίκη

Δασική Παθολογία, Έκδοση Δεύτερη, σελ. 545, Εικ.203, 1985, Θεσσαλονίκη

Ρύπανση Φυσικού Περιβάλλοντος, Έκδοση Πρώτη, σελ.  196, Εικ.32, 1985, Θεσσαλονίκη

Ασθένειες Δέντρων, Δασών και Πάρκων, Έκδοση Πρώτη, σελ.  410, 1986, Θεσσαλονίκη

Δασική Εντομολογία, Έκδοση Τρίτη, σελ . 397, Εικ.295, 1986, Θεσσαλονίκη

Ασθένειες Δέντρων, Δασών και Πάρκων, Έκδοση Δεύτερη, σελ.  460, 1988, Θεσσαλονίκη

Δασικές Πυρκαγιές, Έκδοση  Τρίτη, σελ. 510, Εικ.167, 1990, Θεσσαλονίκη

Ασθένειες Δέντρων, Δασών και Πάρκων, Έκδοση Τρίτη, σελ.   560, Εικ. 152, 1990, Εκδόσεις  Κ. Χριστοδουλίδης, Θεσσαλονίκη

Ρύπανση Φυσικού Περιβάλλοντος, Έκδοση Δεύτερη, σελ. 282, Εικ. 45, 1991. Εκδόσεις  Κ. Χριστοδουλίδης, Θεσσαλονίκη

Δασική Εντομολογία και Ζωολογία, Έκδοση Τέταρτη, σελ.536, Εικ. 306+25, 1991, Εκδόσεις Κ.  Χριστοδουλίδης, Θεσσαλονίκη

Εντομολογία Δένδρων, Δασών και Πάρκων, σελ. 459, 1994, Εκδόσεις Κ. Χριστοδουλίδης, Θεσσαλονίκη

Εχθροί των καλλωπιστικών Δέντρων και Θάμνων, σελ. 331, Εικ. 225, 1996. Εκδόσεις Κ. Χριστοδουλίδης, Θεσσαλονίκη

Καλλωπιστικά Δέντρα και Θάμνοι που Φυτεύονται στην Ελλάδα, σελ. 277, 1999. Εκδόσεις Κ. Χριστοδουλίδης,  Θεσσαλονίκη

Δασικές πυρκαγιές 1900-2000, σελ. 417, Εκδόσεις Γιαχούδη, Θεσσαλονίκη

Ασθένειες Δέντρων, Δασών και Πάρκων, Έκδοση Τετάρτη, σελ. 341, 1990, Εκδόσεις  Κ. Χριστοδουλίδης, Θεσσαλονίκη

Το επιστημονικό του έργο σε ερευνητικό επίπεδο είναι πολύ μεγάλο. Δημοσίευσε περισσότερες από 180 επιστημονικές εργασίες εκ των οποίων, οι 33 είναι δημοσιευμένες σε έγκριτα, ξενόγλωσσα, επιστημονικά περιοδικά της Ευρώπης, κυρίως της Γερμανίας, με περιεχόμενο εντομολογικό στις περισσότερες από αυτές.

Επίσης, έχει δημοσιεύσει σχετικά άρθρα σε εφημερίδες, αρχικά στη “Μακεδονία” Θεσσαλονίκης και περίπου 45 άρθρα στις εφημερίδες των Αθηνών “Βήμα” και “Ελευθεροτυπία”.

Ασχολήθηκε με θέματα προστασίας δασών. Η προσφορά του στο αντικείμενο των δασικών πυρκαγιών είναι επίσης σημαντική με τη συγγραφή πλήθους επιστημονικών εργασιών, οι οποίες είναι δημοσιευμένες σε ελληνικά και ξενόγλωσσα περιοδικά που αναφέρονται στις σημαντικότερες  πυρκαγιές που συνέβησαν στην Ελλάδα και τον υπόλοιπο κόσμο, καθώς και στους τρόπους πρόληψης και κατάσβεσης των δασικών πυρκαγιών.

Το όνομά του αναφέρεται πολλές φορές σε βιβλία και εργασίες σημαντικών επιστημόνων του εξωτερικού (πολλαπλές citations).

Το όνομά του δόθηκε σε νέο στην Διεθνή Βιβλιογραφία έντομο που προσβάλλει τους κώνους της Ελάτης, με το όνομα Ernobius Kailidisi (Coleoptera Anobiidae, Johnshon C.,1975). A review of the palearatic species of the genus Ernobius Thomson. Entomol. Blatter. 71, 65-93.

Συνταξιοδοτήθηκε το Σεπτέμβριο του 1991, όπου το έτος 1992 η Σύγκλητος του Α.Π.Θ. μετά από πρόταση του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος, του απένειμε ομόφωνα το τίτλο του Ομότιμου Καθηγητή του Α.Π.Θ.

Μετά τη λήξη της πανεπιστημιακής του σταδιοδρομίας συνέχισε τη συγγραφή νέων βιβλίων και εργασιών που προωθούν τη δασολογική επιστήμη και ειδικότερα το αντικείμενο της Υλωρικής, δίνοντας έτσι βάση στους νεότερους να συνεχίσουν το έργο του.

Επίσης, ασχολήθηκε με τη συγγραφή μυθιστορήματος που αναφέρεται στη ζωή του, όπου περιγράφονται η δύσκολη ζωή των προσφύγων στην Ελλάδα μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και η τραγωδία των νέων παιδιών στον εμφύλιο πόλεμο.

Υπήρξε μέλος διαφόρων επιστημονικών εταιριών και οργανισμών.

Έλαβε μέρος σε πολλά επιστημονικά συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ομιλούσε και έγραφε  άριστα την αγγλική γλώσσα, γνώριζε πολύ καλά τη γαλλική και τη γερμανική γλώσσα.

Παντρεμένος με την παιδίατρο Αικατερίνη Μάνεση έχουν μια κόρη, γαμπρό και τέσσερα εγγόνια.

Απεβίωσε μετά από μάχη με την επάρατη νόσο στις 4 Ιουνίου 2017, σε ηλικία 94 χρόνων.

Είναι τρελοί (ή ύποπτοι) αυτοί οι δασολόγοι;

Η υπόθεση των οικιστικών πυκνώσεων, πέρα από την απροθυμία των δήμων έχει ξεσηκώσει πλήθος αντιδράσεων και από επιστημονικούς και περιβαλλοντικούς φορείς. 

Η υπόθεση με τις οικιστικές πυκνώσεις έχει ξεσηκώσει φορείς και άτομα που βλέπουν την οφθαλμοφανή αντιπεριβαλλλοντική συμπεριφορά των "οικολόγων" υπουργών που προχώρησαν στις πιο αντιδασικές πολιτικές των τελευταίων 40 χρόνων. 

Εκείνοι που ενσωματώθηκαν στον Συνασπισμό της Αριστεράς, της Οικολογίας και των Κινημάτων (το θυμάμαι και γελάω), αφού

• Απεμπόλησαν πρώτα τα κινήματα (προεκλογικά με τη σύσταση του "ενιαίου" ΣΥ.ΡΙΖ.Α. 

• Απεμπόλησαν κάθε ουσιαστική σχέση με οτιδήποτε είναι τέλος πάντων, η Αριατερά και κράτησαν μόνο το logo για διαφημιστικούς σκοπούς. Κατά τη διαδικασία αυτή έριξαν και τη χαριστική βολή στην Αριστερά και στο (αόρατο πλέον) πολιρτικό της μέλλον. 

• Τέλος ήρθε ο εξοβελισμός της οικολογίας (με τα όσα βλέπουμε να συμβαίνουν) με την ελαχιστοποίηση της προστασίας των δασών και την αύξηση των "οικονομικά ωφέλιμων" χρήσεων.

Ας είναι, τα δέντρα δεν ψηφίζουν (θεωρητικά αν και αυτό έχει ήδη αμφισβητηθεί από πεντηκονταετίας και πλέον). Αντίθετα οι αυθαίρετοι, οι καταπατητές, οι παρατρεχάμενοι των εξουσιών σε όλα τα επίπεδα, ψηφίζουν. Τι κι αν οι σημερινοί κυβερνώντες κάποτε έλεγαν πως αυτό θα αλλάξει; Όταν κλήθηκαν να το αλλάξουν φάνηκαν τόσο μικροί. Ήταν πιο εύκολο να μοιάσουν στους πολιτικούς τους αντιπάλους προκειμένου να εξασφαλίσουν τη διαιώνιση των εξουσιαστικών τους θώκων. Έτσι το πρόταγμα παραμένει ακέραιο. Όλα αυτά θα αλλάξουν μόνο όταν η Αριστερά αναλάβει τη διακυβέρνηση του τόπου.

Όλα τα παραπάνω τι σχέση μπορεί να έχουν με το ερώτημα περί της πνευματικής ισορροπίας του επιστημονικού κλάδου των δασολόγων που αναφέρω στον τίτλο; Τα παραπάνω είναι αμιγώς πολιτική. Πολιτική η οποία όμως στέκεται πολύ παραπάνω από την επιστήμη, πάνω από τη φύση, πάνω από την αληθινή ανθρώπινη ανάγκη. Έτσι λοιπόν, ο συγκεκριμένος επιστημονικό κλάδος, ο κλάδος με την ισχυρότερη συνάφεια με το θύμα των πολιτικών αυτών, το δάσος, αντιδρά. Κάποιες εξαιρέσεις υπάρχουν, αλλά αποτελούσαν εξαιρέσεις και παλιότερα, όταν ένιωθαν μέσα τους βαθιά την ανάγκη του να αποτινάξουν τον δασικό βραχνά που αποτελούσε τροχοπέδη σε κάθε προσπάθεια "προόδου". Υπάρχουν και άλλοι, κακοήθεις που ονειρεύονται "σκοτεινούς κύκλους" πίσω από την αντίδραση αυτή.

Οι δασολόγοι στην πλειονότητα τους λοιπόν αντιδρούν αλλά όπως φάινεται και από τα παρακάτω, όχι μόνοι μας.

Γράφει η Μαριάννα Τζάνε στο newmoney.gr

Αίτηση για ακύρωση της υπουργικής απόφαση, σχετικά με τον καθορισμό των κριτηρίων προσδιορισμού της οικιστικής πύκνωσης, έχουν υποβάλλει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, εκτός από την Πανελλήνια Ένωση Δασολόγων Δημοσίων Υπαλλήλων, το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο, η WWF Hellas, ο δικηγορικός σύλλογος Θεσσαλονίκης κ.α. 

Η υπόθεση εκδικάστηκε στα τέλη Μαρτίου από την πενταμελή σύνθεση του 5ου τμήματος του ΣτΕ και εκκρεμεί η απόφαση. Οι προσφεύγοντες εγείρουν θέματα συνταγματικής τάξης και υποστηρίζουν ότι «τα μέτρα που έχουν ληφθεί από τον κοινό νομοθέτη για την προστασία των δασών μπορούν να μεταβληθούν μόνο προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της προστασίας και όχι της εξαίρεσης δασικών εκτάσεων. Και τούτο γιατί οι οικιστικές πυκνώσεις εξαιρούνται της ανάρτησης των δασικών χαρτών παρότι δεν είναι μη δασικές, οι οποίες δεν περιλαμβάνονται στους δασικούς χάρτες». Θέτουν επίσης σοβαρό προβληματισμό ως προς την επιδίωξη της πολεοδομικής τους αξιοποίησης αλλά και θέμα δασικού κεκτημένου.

‘Οπως αναφέρεται στην εισήγηση του ΣτΕ, η εξαίρεση από τους δασικούς χάρτες «δεν συνιστά μέτρο πρόσφορο για την προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων». Ωστόσο, η υπόθεση των δασικών χαρτών αποδεικνύεται ακόμη πιο σύνθετη. Στο ΣτΕ εκκρεμεί άλλη μια απόφαση που αφορά προγενέστερη προσφυγή. Στην πραγματικότητα οι προσφεύγοντες, ανοίγουν θέματα νομιμότητας της κτηματογράφησης της χώρας, λόγω έλλειψης δασολογίου, με το ΣτΕ να διερευνά την γενιά κτηματογραφήσεων του 2007, ζητώντας μια σειρά από διευκρινιστικές απαντήσεις από την διοίκηση. Όπως αν στις περιοχές των 107 ΟΤΑ ελήφθησαν υπ’ όψιν οι δασικοί χάρτες και για ποιες εξ αυτών, αν οι δασικοί χάρτες έχουν καταρτισθεί σύμφωνα με όσα κρίθηκαν με την 32/2013 απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ σχετικά με τον ορισμό του δάσους και αν έχουν εκδοθεί για αυτές πράξεις χαρακτηρισμού.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι απαντήσεις που έχουν δοθεί δεν είναι επαρκείς, μολονότι η απόφαση αυτή αποτελεί βασική προϋπόθεση για να ξεκαθαρίσει και το ζήτημα με τις οικιστικές πυκνώσεις.

Για το φυλλίκι, την ελιά, το θαλασσόκεδρο (περιοδικό "Η Φύση" τεύχος 120, Κ. Χατζημπίρος 2008)

Το παρακάτω κείμενο είναι πάλι από το τεύχος 120 (Ιαν-Φεβ-Μαρ 2008) του περιοδικού "Η Φύση" της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας της Φύσης. Συντάκτης, ο Κίμων Χατζημπίρος

Πριν λίγο καιρό έφυγε ένας κορυφαίος δασολόγος, βαθύς γνώστης και αδιάλλακτος λάτρης της ελληνικής φύσης. Ο Γιώργος Ντούρος εγκατέλειψε πρόωρα τον αγώνα για την προστασία των δασών, του τοπίου, της πολύτιμης φυσικής κληρονομιάς. Σε μια εποχή που απειλητικά σύννεφα συσσωρεύονται στον ορίζοντα και η συγκροτημένη παρουσία του ήταν απαραίτητη, η αβάσταχτη

θλίψη για την πυρκαγιά της Πάρνηθας, το κομμάτι της φύσης που αγαπούσε όσο τίποτε άλλο, ράγισε την καρδιά του. 

Η εμπειρία στο πεδίο, οι θεωρητικές γνώσεις αλλά και οι αισθητικές του αντιλήψεις για τη φύση, τη λειτουργία του δάσους, τα δασικά είδη, τις ιδιαιτερότητες των δένδρων, των θάμνων, των σπόρων ήταν μοναδικές. Είχαν κερδίσει τον σεβασμό και θαυμασμό του κόσμου των δασολόγων, όλων όσοι ασχολούνται με τη μελέτη και πάλεψαν για τη διατήρηση της φύσης, αλλά ακόμα και όσων διαφωνούν. Είχαν συνδυαστεί με μια εμπεριστατωμένη προσέγγιση στη νομική πλευρά των ζητημάτων προστασίας, καίριας σημασίας για μια χώρα καταπατήσεων και ιδιοκτησιακής ασυναρτησίας. Είχαν εμπλουτιστεί με το λιτό πάθος πουτον διέκρινε, πίσω από το μόνιμο αινιγματικό χαμόγελό του. 

Η μακρόχρονη προσφορά του στο Δασαρχείο της Πάρνηθας, όπου γνώριζε τη φυσική και κοινωνική κατάσταση μέχρι την παραμικρή λεπτομέρεια, ήταν ανεκτίμητη. Αργότερα, ως Προϊστάμενος στη διεύθυνση Αισθητικών Δρυμών, Δασών και Θήρας, θέση που κατέκτησε και κράτησε χάρη στη γενική αναγνώριση που απολάμβανε, συνέβαλε τα μέγιστα στην προώθηση της καταγραφής και υπεράσπισης της ελληνικής φύσης, στον έλεγχο της αλόγιστης αναπτυξιακής διαδικασίας και στην ανάσχεση των πιο επιβλαβών δραστηριοτήτων.

Γνώρισα το Γιώργο τη δεκαετία του ’80, στις οικολογικές κινητοποιήσεις κατά του νομοσχεδίου των «βοσκοτόπων». Έκτοτε, είχα την τύχη να συνεργαστούμε πολλές φορές, να συζητήσουμε πολύ περισσότερες, να διαφωνήσουμε ελάχιστες, να μου γνωρίσει τις κρυφές ομορφιές της Πάρνηθας, να παρατηρήσουμε νύχτα τα περάσματα των ελαφιών, να με ξεναγήσει στα εντυπωσιακά τοπίατου Κιθαιρώνα και του Πατέρα, να αναζητήσουμε τρόπους προστασίας του έλους της Ψάθας, να μελετήσουμε τις δυνατότητες για ένα Φυσικό Πάρκο στο Καντήλι, να ξενυχτήσουμε συζητώντας για δασική διαχείριση στον Άθω με μοναχούς της Μονής Φιλοθέου. Δεν ήταν σπάνια τα τηλεφωνήματά

του, αργά το βράδυ, για να ανταλλάξουμε κάποιες σκέψεις και, ιδίως, να μου μεταφέρει την αγωνία του για όσα μοναδικά φυσικά στοιχεία πάλευε να διασώσει, μέσω επιμελημένης εφαρμογής της δασικής νομοθεσίας, από τις απειλές μιας μυωπικής ανάπτυξης. Πολύτιμες οι συμβουλές του όσες φορές τον επισκέφθηκα στο μικρό του σπουδαστήριο, όταν με κέρναγε λίγο τσίπουρο και ξερά σύκα που είχε φτιάξει ο ίδιος. 

Καθοριστική ήταν η συμβολή του στην δημιουργία βάσης δεδομένων για τα Τοπία Ιδιαιτέρου Φυσικού Κάλλους της χώρας, πρόγραμμα του Πολυτεχνείου όπου συνεργαστήκαμε επί πολλά χρόνια. Αξιοποίησε την ευκαιρία για να ταξιδέψει σε

πολλά μέρη της Ελλάδας, να αξιολογήσει επί τόπου και να καταγράψει με τη γνωστή μεθοδικότητά του σχεδόν 200 σημαντικά τοπία. Μεγάλη ήταν επίσης η βοήθειά του στην υπόθεση του Εθνικού Πάρκου Σχινιά Μαραθώνα: εκτιμήσεις για την κατάσταση του χώρου και τα αναγκαία μέτρα, συμβουλές για μια εφικτή διαχείριση. Καταλυτική η εμπεριστατωμένη υπηρεσιακή του γνωμάτευση της 30/1/2007 για την ολοκλήρωση των περιβαλλοντικών έργων στην παραλία του Πάρκου. Τελευταία πολύτιμη συμβολή του η συζήτησή μας και η πρόταση που προέκυψε για τα σημεία φραγής των χωματόδρομων στο δάσος του Σχινιά, ώστε να πάψει η κίνηση και η στάθμευση ιδιωτικών οχημάτων. 

Φίλε Γιώργο, μια ελάχιστη αναγνώριση: το «Δασικό Παρατηρητήριο Γεώργιος Ντούρος», στο λόφο της Δρακονέρας. Δεσπόζει πάνω από το δάσος, το έλος και τη θάλασσα του Μαραθώνα. Η κατασκευή του είχε σκοντάψει σε πολλές αντιξοότητες και χωρίς την αποφασιστική σου συμβολή το Εθνικό Πάρκο θα το είχε στερηθεί. 

Κίμων Χατζημπίρος

Για τον Γιώργο Ντούρο (περιοδικό "Η Φύση" τεύχος 120, Μ. Γκαίτλιχ 2008)

Το παρακάτω άρθρο - βιογραφία, δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Η Φύση" -τεύχος 120 Ιαν. Φεβ. Μαρ. 2008, της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας της Φύσης. Συντάκτης, ο Μ. Γκαίτλιχ

Τον περασμένο Ιανουάριο, η ελληνική φύση έχασε έναν πραγματικό φύλακα-άγγελό της, τον 

δασολόγο Γιώργο Ντούρο. Ο Γιώργος Ντούρος γεννήθηκε στη Ράχη Πιερίας, ένα χωριό ανάμεσα στον Όλυμπο και στα Πιέρια. Αποφοίτησε από το τμήμα Δασολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1972. 

Αμέσως μετά τις σπουδές και τη στρατιωτική του θητεία, εργάστηκε ως ημερομίσθιος επιστάτης στο Δασαρχείο της Πάρνηθας. Λίγους μήνες αργότερα, το Νοέμβριο του 1975, προσλαμβάνεται ως συμβασιούχος δασολόγος στο ίδιο Δασαρχείο και παραμένει στο καθεστώς των συμβάσεων αυτών για 8 ολόκληρα χρόνια, παρά το γεγονός ότι πριν από κάθε ανανέωση της σύμβασης, παρέμενε απλήρωτος για τουλάχιστον για 4-5 μήνες κάθε φορά. 

Τον Απρίλιο του 1983 ορκίζεται ως δόκιμος υπάλληλος του Υπουργείο Γεωργίας και τοποθετείται –πού αλλού– στο Δασαρχείο της Πάρνηθας. Μετά από ακριβώς τρία χρόνια, γίνεται Δασάρχης Πάρνηθας, θέση την οποία διατήρησε μέχρι και το 1991. 

Κατά τα 16 χρόνια της παρουσίας του στην Πάρνηθα, συνέβαλε με όλες του τις δυνάμεις στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος του βουνού, πέρα –και πολύ παραπάνω– από τα πλαίσια του υπηρεσιακού του καθήκοντος. Ιδιαίτερα ως προϊστάμενος του Δασαρχείου, γκρέμισε παράνομες περιφράξεις και αυθαίρετα κτίσματα, δένοντας με συρματόσκοινο τους τοίχους τους και τραβώντας τους με τα μεγάλα πυροσβεστικά οχήματα του Δασαρχείου, καθώς δεν είχε τη συνδρομή των μηχανημάτων της Νομαρχίας. 

Θωράκισε το Δρυμό της Πάρνηθας, οργανώνοντας την πυροφύλαξη και διενεργώντας συχνές περιπολίες (ακόμα και την παραμονή της Πρωτοχρονιάς) για την πλήρη πάταξη της λαθροθηρίας. Επίσης, καθιέρωσε τους τακτικούς ελέγχους των αυτοκινήτων στο Μετόχι κατά τη διάρκεια των εορτών των Χριστουγέννων, επιτυγχάνοντας έτσι το σταμάτημα της παράνομης κοπής των ελάτων. 

Οι αγώνες του όμως αυτοί είχαν και μεγάλο προσωπικό κόστος. Δέχθηκε πολλές πιέσεις, ακόμα και απειλές για τη ζωή του, καθώς και για τη ζωή των μελών της οικογένειάς του. Ο Γιώργος ωστόσο παρέμενε πάντα, όπως υποδήλωνε το επώ-

νυμό του, Ντούρος, ακλόνητος, αταλάντευτος και απολύτως συνεπής στις ιδέες του. Δεν δίστασε ούτε και όταν συγκρούστηκε με τα συμφέροντα ενός ιδιωτικού ραδιοτηλεοπτικού σταθμού, που ήθελε να εγκαταστήσει τις κεραίες του στην Πάρνηθα, γεγονός που τον ενέπλεξε σε ένα δυσβάσταχτο δικαστικό αγώνα, από τον οποίο τελικά βγήκε απόλυτα δικαιωμένος, αλλά ψυχικά εξουθενωμένος.

Το Σεπτέμβριο του 1991, τοποθετείται στη Διεύθυνση Αναδασώσεων, όπου παραμένει για πέντε χρόνια και προωθεί την παραγωγή δενδρυλλίων από ελληνικά δασικά είδη που δεν είχαν ξαναχρησιμοποιηθεί σε αναδασώσεις (θαλασσόκεδρα, γκορτσιές, στήρακες κλπ). 

Στη συνέχεια γίνεται Τμηματάρχης στο τμήμα Δασικού Περιβάλλοντος, Εθνικών Δρυμών και Δασικής Αναψυχής, ενώ δύο χρόνια αργότερα, τον Ιούλιο του 2000, γίνεται μετακλητός υπάλληλος - συνεργάτης στο γραφείο του Υφυπουργού ΠΕΧΩΔΕ. Τον Οκτώβριο του 2005, τοποθετείται προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αισθητικών Δασών, Δρυμών και Θήρας. Στη θέση αυτή παρέμεινε μέχρι το Σεπτέμβριο του 2007, όταν υπέστη εμφραγματικό επεισόδιο. Από αυτήν την περιπέτεια της υγείας του ανέκαμψε σχετικά εύκολα, όμως λίγο καιρό αργότερα και ενώ ήταν ακόμα σε αναρρωτική άδεια, δέχθηκε ένα σοβαρότερο και πιο ύπουλο χτύπημα από ένα πολύ σπάνιο αυτοάνοσο νόσημα (σύνδρομο Guillain Barré). 

Μαχητής σε όλα του ο Γιώργος, πάλεψε για δύο μήνες. Τελικά έσβησε στις 25 Ιανουαρίου 2008, νικημένος από το νόσημα αυτό κι από τις αλλεπάλληλες σοβαρές δευτερογενείς λοιμώξεις.

Δυστυχώς, οι πυρκαγιές του περασμένου καλοκαιριού, (ιδίως αυτές στην αγαπημένη του Πάρνηθα και στα δάση της ιδιαίτερης πατρίδας του στην

κοιλάδα της Μόρνας, στα Πιέρια) γέμισαν με θλίψη τους τελευταίους μήνες της ζωής του.  Ίσως μάλιστα και να συνετέλεσαν στο να κλονισθεί έτσι ξαφνικά η υγεία του. 

Ο Γιώργος Ντούρος ήταν μέλος της Εταιρίας μας. Οι πρόσφατες ξεναγήσεις του στις εκδρομές της Εταιρίας στη Δυτική Αττική ήταν ένα μικρό μόνον δείγμα της θαυμαστής ικανότητάς του να ερμηνεύει το τοπίο και να γοητεύει με τις πολλές περιβαλλοντικές και ιστορικές γνώσεις του. Αρθρογραφούσε από παλιά, συχνά με ψευδώνυμο, σε έντυπα του οικολογικού χώρου, στη «Νέα Οικολογία», πιο πρόσφατα στην «Οικοτοπία», καθώς επίσης και στο περιοδικό μας «Η Φύση» (αξεπέραστο στο είδος του παραμένει μέχρι σήμερα το άρθρο του «Δρόμοι Παλιοί», για τους ορεινούς και δασικούς δρόμους, που δημοσιεύθηκε στο τεύχος 89 του περιοδικού μας). 

Κατά τη θητεία του στη Διεύθυνση Αισθητικών Δασών, Δρυμών και Θήρας, αλλά και από τις άλλες θέσεις που κατείχε παλαιότερα στο Υπουργείο Γεωργίας, συνέβαλλε σημαντικά στην προστασία της φύσης, αποτρέποντας με τις αρνητικές γνωμοδοτήσεις του καταστροφικές επεμβάσεις (λατομεία, νέα χιονοδρομικά κέντρα, δόμηση, καταστρεπτική οδοποιία κ.α.) σε πολλές προστατευόμενες περιοχές (Ροδόπη, Πιέρια, Πίνδος, Καλλίδρομο, Βαρδούσια, Ζάρακας κ.α.). Ήταν πάντα αρωγός σε κάθε προσπάθεια διαφύλαξης του φυσικού περιβάλλοντος και ανταποκρινόταν σε όλες τις προσκλήσεις για συνεργασία, προσφέροντας τις γνώσεις του και την υποστήριξή του. 

Η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης πενθεί την απώλεια του Δασάρχη, του Δάσκαλου, του φίλου και του αληθινού φυσιολάτρη, Γιώργου Ντούρου. Εκφράζουμε όλοι μας τα ειλικρινή συλλυπητήριά μας προς τη σύζυγο και τα παιδιά του. 

Μαρτίνος Γκαίτλιχ

Ο άνθρωπος του δάσους (Θωμάς Ξωμερίτης για τον Γ. Ντούρο 2008)

Κάποτε, στο πλαίσιο της δουλειάς μου, έπρεπε να πάρω πληροφορίες από ένα στέλεχος της Διεύθυνσης Αναδασώσεων του Υπουργείου Γεωργίας, το Γιώργο Ντούρο.

Θυμάμαι ότι είχα εντυπωσιαστεί, κατά τη διάρκεια της σύντομης συνεργασίας μου μαζί του, από την προθυμία του να με βοηθήσει και από το πόσο αγαπούσε τη δουλειά του. Συνέχεια και μ’ ενθουσιασμό, έβρισκε χαρτιά να μου δώσει που πίστευε ότι θα με βοηθούσαν.

Πρόσφατα, είχα ακούσει ότι ήταν σοβαρά άρρωστος. Σήμερα το πρωί, έμαθα από τις ειδήσεις στο internet ότι, πριν τρεις μέρες, ο Γιώργος Ντούρος πέθανε.

Διαβάζω ότι το γεγονός ότι η Πάρνηθα δεν είχε την τύχη της Πεντέλης, οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στις μάχες που έδωσε ο Ντούρος - ο οποίος είχε υπηρετήσει και ως Δασάρχης Πάρνηθας - ενάντια των πιέσεων για δασικούς αποχαρακτηρισμούς.

Αναρτήθηκε από τον Thomas Xomeritis στις 9:43 π.μ.  

Ετικέτες περιβάλλον

O σωτήρας της Πάρνηθας και το ρέκβιεμ της Δασικής (Τ. Καμπύλης στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της 13ης/1/2008)

Το παρακάτω κείμενο του Τ. Καμπύλη, δημοσιεύτηκε στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ της 13ης Ιανουαρίου 2008.

Του Τακη Καμπυλη

O σωτήρας της Πάρνηθας και το ρέκβιεμ της Δασικής13.01.2008

Πριν από 19 χρόνια η Πρωτοχρονιά τον βρήκε στο καταφύγιο του δασαρχείου, στην Πάρνηθα ψηλά, απέναντι από το καζίνο. Ηταν τότε δασάρχης Πάρνηθας. Φέτος η Πρωτοχρονιά τον βρήκε στην εντατική. Και οι ελπίδες ελάχιστες.

Ο Γιώργος Ντούρος ήταν το καμάρι της δασικής υπηρεσίας. Ηταν το χαμένο της κύρος. O Ντούρος έσωσε την Πάρνηθα. Αν οι ακαδημαϊκές αναλύσεις ψάχνουν αιτίες γιατί η Πάρνηθα δεν είχε την τύχη της Πεντέλης θα βρουν αρκετές. Αλλά οφείλουν να αναδείξουν και μία ακόμη: Διότι η Πάρνηθα είχε την τύχη -τα κρίσιμα χρόνια της δασοκτόνας δεκαετίας του- της παρουσίας του Γιώργου Ντούρου.

Εκείνη την Πρωτοχρονιά, περισσότερο από περιέργεια, μαζί με τον φωτορεπόρτερ Γιάννη Καμπούρη ανεβήκαμε στο φυλάκιο. Πώς να πιστέψεις ότι ο δασάρχης θα είναι εκεί μαζί με δύο δασικούς;

Ηταν. Οι πληροφορίες για λαθροθηρία τον είχαν ανησυχήσει, είχε κινητοποιήσει κόσμο αλλά δεν ήθελε να παρακολουθεί από τον καναπέ. «Αν οι υπάλληλοι δεν σε δουν δίπλα τους, πώς θα απαιτήσεις να κάνουν μόνο αυτοί την υπέρβαση;» Είχε δίκιο...

Χαράματα, τις πρώτες ώρες του 1989, ο Ντούρος μας πήγε να δούμε... Ηταν ένα σύμπλεγμα μικρών εποχικών λιμνών όπου έρχονταν τα ελάφια να πιουν νερό. Ετσι την ήξερε την Πάρνηθα ο Γιώργος Ντούρος.

Μετά η υπηρεσία τον «τίμησε» ως διευθυντή δασών Αθηνών (ή «δασάρχη λαχαναγοράς», όπως έλεγε ο ίδιος).

Μύθοι και πραγματικότητα

Οι μεγάλες πυρκαγιές του καλοκαιριού αλλά και οι πρόσφατες κρίσεις στελεχών στη Δασική -ιδίως στο μαλακό της υπογάστριο, την Αττική- σφραγίζουν αυτό που χρόνια τώρα φαινόταν. Οτι δεν υπάρχει ρόλος και χώρος γι' αυτήν.

Οι κρίσεις είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τα τελευταία 15 χρόνια στην Αττική περίπου δέκα ονόματα έχουν περάσει απ' όλες τις διευθυντικές θέσεις. Αν στο ποδόσφαιρο «ροτέισον» σημαίνει η δοκιμή παικτών στις σταθερές θέσεις, στη Δασική είναι το αντίθετο: Τα πρόσωπα παραμένουν σταθερά και δοκιμάζονται οι θέσεις!

Και μη βιαστεί κανείς να μιλήσει για κομματισμό. Και επί ΠΑΣΟΚ και επί Ν.Δ., τα βασικά στελέχη είναι τα ίδια πρόσωπα. Για παράδειγμα, ο Γιώργος Αμοργιανίτης («παιδί» του Γιώργου Ντούρου) που ήταν δασάρχης Πάρνηθας και τώρα προήχθη σε διευθυντή δασών, βρίσκεται μάλλον στο ΠΑΣΟΚ. O Τάσος Καζάζης, χρόνια δασάρχης στην Πεντέλη και τώρα διευθυντής δασών ανατολικής Αττικής, είναι στον Συνασπισμό, ενώ ο επί σειράν ετών δασάρχης Καπανδριτίου Γ. Φραγκιαδάκης, στο ΠΑΣΟΚ. Επίσης, όλα αυτά τα χρόνια, τα στελέχη που πέρασαν απ' όλες τις θέσεις είναι μεταξύ άλλων ο κ. Θεοδωρόπουλος (διευθυντής δασών Ανατολικής Αττικής, διευθυντής αναδασώσεων, δασάρχης Πειραιά και τώρα διευθυντής δασών Πειραιά - ΠΑΣΟΚ), ο Απ. Ανδρου (δασάρχης Πειραιά, δασάρχης Πάρνηθας, διευθυντής αναδασώσεων, τώρα διευθυντής δασών δυτικής Αττικής - ΠΑΣΟΚ), ο Σ. Σίμος (δασάρχης Λαυρίου, δασάρχης Πειραιά, διευθυντής δασών Αθηνών - ΠΑΣΟΚ), ενώ ο διευθυντής δασών Περιφέρειας Αττικής Γ. Παπαγεωργίου πρόσκειται στο KKE. Τέλος, το πιο σημαντικό στέλεχος αυτή τη στιγμή είναι ο υπεύθυνος του φορέα για την Πάρνηθα, ο Γ. Σπαθής, χρόνια συνδικαλιστής της ΔΑΚΕ, πρόσκειται στον Γ. Σουφλιά, ο οποίος αποτελεί το κόκκινο πανί για τη «δασική», αφού του καταλογίζουν ότι «καπέλωσε» το αρμόδιο υπουργείο Γεωργίας.

Τελικά, στη Νέα Δημοκρατία πρόσκεινται μόνο οι δασάρχες Αιγάλεω και Μεγάρων.

Τι γίνεται στη Δασική; Γιατί εκεί δεν υπάρχουν διώξεις, ούτε πλημμυρίδα «δικών μας παιδιών»; Οπως ούτε και επί ΠΑΣΟΚ;

Κάποιοι μιλούν σήμερα για έναν περίπου ανεξάρτητο υπηρεσιακό πυρήνα, που -όπως και στα πανεπιστήμια- ξεκίνησε από τον κομματισμό, πέρασε στην παντοδυναμία των συνδικαλιστών και τελικά κατέληξε σε ένα αυτονομημένο σύστημα, χωρίς ιδιαίτερα κομματικά διαχωριστικά. Αν συνέβη όντως κάτι τέτοιο, τότε κατέλαβε έναν χώρο που κατείχε κάποιος άλλος. Και ο οποίος τον παραχώρησε ή τον εγκατέλειψε.

Η περιπέτεια της Δασικής

Τέσσερις ήταν οι μεγάλοι σταθμοί στην ιστορία της Δασικής: O νόμος 998/79, ο 1734/87, η απόφαση του 1998 και τέλος ο 3208/03.

Με τον πρώτο καθορίζονταν τα θέματα ιδιοκτησιακού των δασών και οι χαρακτηρισμοί και αποχαρακτηρισμοί των δασικών εκτάσεων. Ηταν η εποχή που μέσα από τα δασαρχεία πέρασε το οικοδομικό μπουμ της μεταπολίτευσης. Οι δασολόγοι μέχρι τότε ασχολούνταν (και σπούδαζαν στη Θεσσαλονίκη) με τα σχετικά με την υλοτόμηση, τη ρητίνευση και μια συνολική μάλλον διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων. (H οικολογία πολύ αργότερα, σχεδόν από το '90, πέρασε ουσιαστικά σε όλο το πρόγραμμα σπουδών.) Εκείνη την εποχή συνέβησαν δύο αλλαγές: O δασάρχης απέκτησε εξουσία ανάλογη των οικονομικών μεγεθών της γης, αλλά κλείστηκε και στο γραφείο του. H Δασική μετατράπηκε σε έναν γραφειοκρατικό μηχανισμό παραγωγής βεβαιώσεων. H φημολογούμενη -ενίοτε και αποδεικνυόμενη- διαφθορά ήταν το πρώτο πλήγμα στο κύρος της.

Ο δεύτερος νόμος του 1987, ο περί βοσκοτόπων, ουσιαστικά έδινε περισσότερα περιθώρια αποχαρακτηρισμών, μάλιστα με τόσο διαβλητά κριτήρια που ενίσχυσε και τη διαφθορά αλλά και διαμόρφωσε εντός της Δασικής την πεποίθηση ότι και στην πολιτική εξουσία η κατεύθυνση είναι η «αξιοποίηση».

Στις αρχές του '90 ξεσπάει η μεγάλη μάχη ανάμεσα στην Πυροσβεστική και στη Δασική. Αιτία οι προμήθειες μέσων πυρόσβεσης. Στη Δασική έχουν εκφραστεί από μια σειρά αξιόλογων στελεχών (Οικονόμου, Χλύκας, Ντούρος, Φραγκιαδάκης) ενστάσεις ως προς την από αέρος πυρόσβεση. Την ίδια στιγμή στην Αθήνα, δύο καναδέζικες εταιρείες, η Canadair και η Connair, μάχονται για το ποιας τα αεροσκάφη είναι τα καλύτερα. Οι δασολόγοι προσπαθούν να πείσουν ότι τα αεροπλάνα δεν σβήνουν φωτιές -ιδίως στις συνθήκες των πολλών μποφόρ- και ότι χρειάζεται επένδυση στις υποδομές, αλλά η «αγορά του αιώνα» είχε αποφασιστεί. Και το βάρος της χρηματοδότησης για τον αντιπυρικό αγώνα έπεσε στην Πυροσβεστική.

Το 1998, με τη σύμφωνη γνώμη του τότε υπουργού Γεωργίας Στέφανου Τζουμάκα, η ευθύνη της δασοπυρόσβεσης περνάει στην Πυροσβεστική, χωρίς καν ένα στάδιο προσαρμογής. Ανθρωποι που εκπαιδεύτηκαν στις αστικές πυρκαγιές ρίχνονται στα δάση και άνθρωποι που ήξεραν (πάντως περισσότερο) τα δάση πήραν για πρώτη φορά άδεια το επόμενο καλοκαίρι. Και -έκτοτε- κάθε καλοκαίρι.

Φέτος έκλαιγε στο τηλέφωνο, όταν μιλήσαμε, ο Γιώργος Ντούρος για την Πάρνηθα. «Πρέπει να ξαναβγούμε από τη ναφθαλίνη», έλεγε.

Και ο Καζάζης και άλλοι ήταν σε άδεια. Τι να έκαναν;

Το 2008 βρίσκει τη Δασική σε πλήρη ανυποληψία. Αν και η εξουσία του δασάρχη δεν έχει μειωθεί (έστω, τυπικά), το κύρος του έχει καταρρεύσει. Αλλωστε από τη Μεταπολίτευση μέχρι σήμερα, ο δασικός πλούτος της χώρας σε περιοχές - φιλέτα έχει υποστεί περισσότερες καταστροφές απ' όσες από την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Με τη βούλα κάποιου δασάρχη.

Η κεντρική εξουσία μάλλον βολεύτηκε από αυτή την κατάσταση, ιδίως όταν ένα από τα πιο δημοφιλή ρουσφέτια είναι ένας αποχαρακτηρισμός ή ένας τίτλος ιδιοκτησίας. Και μία από τις πιο επικερδείς επιχειρήσεις είναι η «αξιοποίηση» δασικών φιλέτων. Χώρος για όλους, αυτό είναι το μυστικό της συνενοχής. Και για καρχαρίες και για μαρίδα.

Ο Γιώργος Ντούρος ήταν ένα από τα τελευταία καταφύγια όσων στη Δασική ήθελαν να αποδείξουν ότι δεν είναι όλα σάπια. Μια φορά έλεγε για έναν πολίτη που πήγε στο δασαρχείο στο Μενίδι. «Τον κατάλαβα διότι είχε δίκιο, αλλά δεν μπορούσε να το αποδείξει όπως απαιτούσε ο νόμος.»

- Τι έκανες;

«Του το έδωσα».

- Και αν βρεις τον μπελά σου;

«Εγώ;»

Ιnfo

Δεν είθισται να αφιερώνεται μια στήλη εφημερίδας κάπου ή σε κάποιον. Αλλά και δεν μπορούμε να ανεχθούμε από το κάθε «είθισται» να εξοβελίζει όσα είναι έξω από αυτό. O Γιώργος Ντούρος ήταν πάντα εκτός εμβέλειας του «δεν είθισται».

Α ρε Γιώργο...

Πηγή: Αρχείο Καθημερινής

ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΟΥΡΟΣ 1948–2008 (Αναδημοσίευση από τον Γ. Σχίζα)

Το παρακάτω κείμενο, είναι του Γιάννη Σχίζα. Το βρήκα στο Greek Architects και έρχεται από τον Νοέμβριο του 2008

ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΟΥΡΟΣ 1948 – 2008 - του Γ. Σχίζα

Η θλίψη από την απώλεια ενός φίλου δεν πρέπει να επισκιάζει το έργο του: Το έργο που μπορούν να προσλάβουν και άλλοι άνθρωποι για να κατανοήσουν το μέγεθος της απώλειας – είτε γνώρισαν είτε δεν είχαν την τύχη να γνωρίσουν τον Γιώργο Ντούρο...

Αυτός ο   ευγενικός δασολόγος και δασάρχης της Πάρνηθας για μια 11ετία, ξεχώριζε  για την  «οικοσυστημική» και ολιστική αντίληψη του χώρου. Όταν πολλοί και διάφοροι   οικολογίζοντες εστιάζονταν  σε  καταλόγους απειλουμένων με εξαφάνιση  ειδών και  επικαλούντο την υπαρκτή ζωογνωσία και φυτογνωσία τους, ο Ντούρος διέθετε πολύτιμο μέρος της προσπάθειάς του για να αναδείξει την ολότητα  των προβλημάτων  :  Όπως   και στο βαθμό που  αυτά δηλώνονταν  στην «πρώτη όψη» τους, στο λεγόμενο «τοπίο».

Σε αντίθεση με τους εξωραϊστές και τους εν γένει πάσχοντες από πολιτικό στραβισμό, ο Ντούρος κακοκάρδισε  όσους ήθελαν να προσεγγίσουν την πραγματική πραγματικότητα της ελληνικής φύσης.  Στον αντίποδα κάθε γλυκερού συναισθηματισμού   μας πότισε με  «σκληρά» κοκτέϊλ αισθημάτων, με υλικά την αγανάκτηση, τη νοσταλγία, την απόρριψη του καθωσπρεπεισμού και του «εκσυγχρονισμού», την  εξέγερση κατά της ηλιθιότητας και της αδράνειας , την  απελπισία ενώπιον των «καλοθελητών» της προόδου , την ευφυή  διακωμώδηση.   

Αξέχαστη αλλά και δραματικά επίκαιρη έμεινε  η ατάκα του για ένα τοπίο, παρόδιο και αστικό,  όπως αυτό που διαμορφώθηκε στην οδό Μεσογείων το καλοκαίρι του 2002, με κάποιες   τεράστιες διαφημίσεις γυναικείων μαγιό.  Έγραφε τότε : 

«Εξαίσια οπίσθια παρατεταγμένα σε δεκάδες τριάδες εξάδες (δίκωλα, τρίκωλα, εξάκωλα) διαφήμιζαν γυναικεία μαγιό. Η Μεσογείων έγινε  οδός του κώλου, και από τους αρμόδιους  προσέβαλε μόνο την αισθητική της κ. Φωτεινής Πιπιλή, η οποία δημοσίως διαμαρτυρήθηκε -  αφού όμως προηγουμένως, είχε συναινέσει στο  Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας για την τοποθέτηση αυτών των διαφημιστικών εγκαταστάσεων....» (περιοδικό Οικοτοπία , τεύχος 24, σελ 17)

ΜΙΑ ΚΡΙΤΙΚΉ ΤΩΝ ΟΔΕΥΣΕΩΝ  ΚΑΙ  ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ 

Ο Ντούρος τα είχε με τους δρόμους του κ...., όμως γενικά ήταν ένας από τους βασικούς αντίπαλους της βλακώδους και περιβαλλοντικά καταστρεπτικής οδοποιίας στην ύπαιθρο. Έχοντας γυρίσει την Ελλάδα «σπιθαμή προς σπιθαμή», ήταν ο καταλληλότερος για να  κατανοήσει  το νόημα μιας οδοποιίας χωρίς νόημα(!), που είχε χαράξει διαδρομές 50.000 χιλιομέτρων  στην ελληνική ύπαιθρο μόνο μέχρι το 1990 ! Ήταν από αυτούς που  μπορούσαν  να μιλήσουν  για τη σημασία του εδαφικού αναγλύφου και τις διαταραχές   εις βάρος του, που αναντίστρεπτα και «τελεσίδικα»  πληθαίνουν .Σε  συνάρτηση με μια μικρή πραγματεία  για το τοπίο,  ο Ντούρος κατέθετε μια εξαιρετική φωτογραφία του Παγγαίου όρους παρμένη από τη πεδιάδα της Δράμας(περιοδικό Οικοτοπία τεύχος 21,  σελ 1 ), στην οποία είχε τοποθετήσει ως λεζάντα μια προσφώνηση του εκκλησιαστικού ποιητή προς την Παναγία :  «ΧΑΙΡΕ  ΟΡΟC ΑΛΑΤΟΜΗΤΟΝ» . Ήταν ένας έμμεσος αλλά σαφής τρόπος για να  προτάξει  τη  διαχρονική  αξία της  αρτιότητας του χώρου και της φυσικής υφής των εδαφικών επιφανειών, σε μια κοινωνία που διαχειριζόταν  τη φύση ως οικόπεδο γενικών χρήσεων...

Ο Ντούρος ασχολήθηκε  με την κινητικότητα και ειδικά με την παράλογη κινητικότητα. Ήταν μονίμως αναστατωμένος και αγανακτισμένος με τους λεβεντο....ηλίθιους   των μότοκρος, που εκινούντο  σε δρόμους της Πάρνηθας,ή  ακόμη και σε οδοιπορικά μονοπάτια ,  αναστατώνοντας φύση και  περιπατητές, επιβάλοντας έναν παρασιτικό θόρυβο,  ακυρώνοντας τη βίωση του τοπίου και  γενικά εκπέμποντας την αρνητική εμπειρία για το πως καταστρέφεται ένα τοπίο -  έστω και εάν οπτικά παρέμενε  άθικτο. Αυτός ο ηχητικός βανδαλισμός  σε χώρους όπου θα έπρεπε να κυριαρχούν οι διακριτικοί ήχοι της ζωντανής φύσης,  έδειχνε σε κάθε κομιστή  στοιχειώδους IQ  την  συνήθως άρρητη αλήθεια :  Την αλήθεια  περί της άρθρωσης  του «εικονίσιμου τοπίου» με μια ποικιλία ηχοτοπίων, αλλά όχι και με οποιοδήποτε  από αυτά!    

Ο Ντούρος ήταν  εν γένει πολέμιος  όλων των μορφών κινητικότητας που απειλούσαν ευαίσθητες περιοχές της φύσης, γι αυτό και ξιφούλκησε εναντίον των διαθέσεων γνωστής  τουριστικής εταιρείας  στο να εγκαινιάσει ξεναγήσεις με ελικόπτερο πάνω από τον Εθνικό Δρυμό Αώου. Γι αυτό και  παρέπεμπε στις  εμπειρίες από το αμερικανικό Grand Canyon, όπου οι επιτρεπτές σε μια περίοδο πτήσεις ελικοπτέρων απαγορεύθηκαν στη συνέχεια, ή  στα  ιπτάμενα κυνηγετικά σαφάρι στην Αφρική,  που κι αυτά απαγορεύθηκαν όταν διαπιστώθηκ οι περιβαλλοντικές  επιπτώσεις τους , ή σε μια μήνυση που είχαν καταθέσει οι οικολόγοι εναντίον του  Γάλλου προέδρου Ζισκάρ Ντεσταίν , γιατί είχε προσγειωθεί με  ελικόπτερο  σε κάποιο βουνό της Γαλλίας !  Είχα θαυμάσει τότε τον τρόπο που «είχε πιάσει το νόημα» τιτλοφορώντας σχετικό κείμενό του  «Για να μην κρυώσει ο αστακός σας»(Οικοτοπία τεύχος 21, σελ. 31): Το «νόημα» έγκειτο στο ότι κάποιοι χαϊκλας τουρίστες της Κέρκυρας,  ήθελαν να κάνουν  ένα γκλάμορους πέρασμα πάνω από τον Εθνικό Δρυμό Αώου. Και φυσικά  ήθελαν  να ξαναγυρίσουν στο ξενοδοχείο της Κέρκυρας  γρήγορα, για να απολαύσουν τον αστακό τους στην πρέπουσα θερμοκρασία...

Αυτός ο άνθρωπος που μπορούσε άνετα να προσεγγίζει θέματα όπως η ασθένεια των πεύκων Marchalina Hellenica ή τα ζητήματα των δένδρων- μνημείων, που έλαμπαν με την ιδιαιτερότητά τους στην ελληνική φύση,  αν και «βιδωμένος» στην παράδοση  διέθετε μια σπάνια φλέβα φουτουρισμού και  συντηρούσε ένα σταθερό «μέτωπο» στον αγώνα για τη διαχείριση και ανάπλαση του αστικού χώρου.  Το δασολογικό του φλέγμα δεν τον  εμπόδιζε από το να  εκφέρει απόψεις γύρω από εικαστικές καινοτομίες όπως αυτήν του καλλιτέχνη Δημήτρη Τσουπλέκα, που μέσα από την έκθεση Future Athens  διαμόρφωνε σκηνικά – υβρίδια, μιας Αθήνας που κάνει την Ομόνοια  λίμνη (!) ή το λόφο του Φιλοπάππου βιότοπο αγρίων ζώων...Έγραφε το 2005 (Οικοτοπία, τεύχος 32): «...πρέπει να έρθουν τα πάνω-κάτω για να δούμε άσπρη (ή πράσινη) μέρα σ’ αυτή την πόλη...Η φαντασίωση του Τσουπλέκα είναι ένα μνημόσυνο χαμένων ευκαιριών για την Αθήνα. Άλλες εποχές θα μπορούσε να είναι μια χωροταξική-πολεοδομική πρόταση...»  

Future Athens του Δ. Τσουπλέκα

Ο Ντούρος χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο «Κώστας Κλωναράς» αλλά και διάφορα ευκαιριακά ψευδώνυμα, όντας υποχρεωτικά στη σκιά λόγω της διευθυντικής του θέσης  στο Υπουργείο Γεωργίας. Οι επιδόσεις του σε αυτό τον   κλεφτοπόλεμο επί τη βάσει της αρχής hit and run* ήταν αξιολογότατες και διασκεδαστικές. Όθεν  ο υποφαινόμενος συνήθιζε να τον προσφωνεί «Καπετάν Ντούρο» και να του ζητάει χρονοδιάγραμμα για το ξεκίνημα  του πρώτου οικο-αντάρτικου στην ιστορία....

Τα κείμενά του ήταν η ψυχή του, ήταν κάθε άλλο παρά «θεαθήναι» στη πιάτσα των ιδεών, ήταν  βολή για την αλλαγή των πραγμάτων. Δεν τον συγχώρησα  πάντως   για ένα κείμενο,  που του ζήτησα επίμονα να γράψει αλλά δεν  έγραψε, ύστερα από ένα  ταξίδι στη Λαπωνία με τη γυναίκα του Μαρία. Διατελώ ακόμη θαμπωμένος από την αφήγηση που είχα την τύχη να ακούσω, από αυτόν τον βαθύ  γνώστη του λεξιλογίου και της γραμματικής της φύσης....

*Χτύπα και φύγε

Του Γιάννη Σχίζα

Ο φύλακας της Πάρνηθας (αναδημοσίευση από το 2008)

Με την ευκαιρία της παρουσίασης του βιβλίου "Φύσις Αλατόμητος" με κείμενα του Γ. Ντούρου, εκδόσεις της Ευωνύμου Οικολογικής Βιβλιοθήκης - 30/11/2015 Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων στις 7 μ.μ. μάζεψα μερικά από τα δημοσιεύματα για τον Γ. Ντούρο, έτσι για να τα αναδημοσιεύσω εδώ, μαζεμένα, όπως ίσως θα έπρεπε να έχει γίνει από καιρό. 

Ξεκινάω με το "Ο φύλακας της Πάρνηθας", ένα κείμενο της Θ. Νάντσου από το ΟΙΚΟ της Καθημερινής και το τριμηνιαίο περιοδικό του WWF το 2008, μετά το θάνατο του Γ. Ντούρου. Το κείμενο δεν μπόρεσα να το εντοπίσω σε link της Καθημερινής ή του WWF αλλά αυτό μπορεί να οφείλεται στην μη επαρκή αναζήτηση ενός κειμένου, για έναν άνθρωπο για τον οποίο γράφτηκαν πολλά αλλά άξιζε να γραφτούν ακόμα περισσότερα.

O φύλακας της Πάρνηθας - της Θ. Νάντσου*

Αυτοί που τον ήξεραν, λένε πως η καρδιά του δεν άντεξε την φετινή καταστροφή του Εθνικού Δρυμού. Ίσως ακούγεται υπερβολικό, ακόμα και για τον άνθρωπο που επί χρόνια πάλεψε με όλες του τις δυνάμεις για να σώσει την Πάρνηθα από την αυθαιρεσία. Ο πρώην δασάρχης, που χάθηκε στα 60 του, δεν ήταν, όμως, ένας συνηθισμένος άνθρωπος.

O Γιώργος Ντούρος, πρώην Δασάρχης Πάρνηθας και μέχρι πρότινος Διευθυντής Αισθητικών Δασών, Δρυμών και Θήρας στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, πέρασε στην ιστορία ως ο άνθρωπος που εμπόδισε την αυθαιρεσία στον Εθνικό μας Δρυμό.

Στην Πάρνηθα, ο Γιώργος Ντούρος ξενυχτούσε μέσα στο δάσος με συνεργάτες του και «ξήλωνε» όλες τις παράνομες περιφράξεις, μόλις αυτές ξεφύτρωναν. Κατέθετε μηνύσεις στους ιδιοκτήτες των παράνομων οικοδομών και έστηνε καρτέρια σε λαθροθήρες.

Οπως ήταν φυσικό, είχε λάβει άπειρες απειλές και δελεαστικές «προσφορές» για να κλείσει τα μάτια του, στις οποίες όμως ποτέ δεν παραδόθηκε. 

Αλλά και ως δημόσιος υπάλληλος, έβαλε όσα εμπόδια μπορούσε, σε σκανδαλώδη και περιβαλλοντικά φονικά σχέδια, όπως τα διάφορα χιονοδρομικά κέντρα στο βουνό των θεών, την κατασκευή του Ολυμπιακού κωπηλατοδρομίου στον Σχινιά και την κάθετη αναπτυξιακή εφόρμηση στους ελεύθερους πράσινους χώρους της Αθήνας. Ψυχολογικά όμως βάρυνε πολύ μετά την καταστροφή της Πάρνηθας και στις αρχές του φθινοπώρου άρχισε η αντίστροφη μέτρηση. Βάρυνε και από την αδυναμία της ήδη απονευρωμένης δασικής υπηρεσίας να παρέμβει στην μεγαλύτερη κρίση που πέρασε ποτέ ο δασικός πλούτος της χώρας. Μια βδομάδα πριν από την αρχή του τέλους του, είχαμε συναντηθεί για έναν καφέ και με φωνή σπασμένη από τη λύπη έλεγε πως κάποιες μέρες πριν, συνάδελφοι δασικοί τον είχαν καλέσει σε «τραπέζι με ελάφι» που είχαν στρώσει λαθροκυνηγοί σε κάποια ταβέρνα κοντά στην Πάρνηθα. Εκείνος είχε αρνηθεί ευγενικά, είχε όμως καταρρακωθεί, γιατί «είναι καλά παιδιά, καλοί δασικοί, αλλά τι να κάνουν, φοβούνται...».

Αυτός ο κορυφαίος της Δασικής Υπηρεσίας έφυγε την Παρασκευή 25 Ιανουαρίου αθόρυβα, χωρίς κανένα τηλεοπτικό βανάκι να κατασκηνώσει έξω από το νοσοκομείο που φιλοξένησε τη μάχη του με την περίεργη αρρώστια που ακολούθησε το φθινοπωρινό καρδιακό επεισόδιο.

Αν σε άλλες χώρες η παραίτηση ή η απόλυση ενός υπουργού που παρανομεί θεωρείται αυτονόητη, στην Ελλάδα η μοναξιά περιβάλλει τους λίγους υποδειγματικά αδιάφθορους δημόσιους λειτουργούς. Σίγουρα η αδυναμία ή ακόμα και η άρνηση της Πολιτείας να ελέγξει και να πατάξει τη διαφθορά των δημόσιων λειτουργών δείχνει ότι τελικά το περιβαλλοντικό έγκλημα έχει βαθιές ρίζες σιωπής στην κοινωνική και πολιτική ζωή της χώρας. Ας σκεφθούμε μόνο ότι τους τελευταίους τρεις μήνες του χρόνου που έφυγε, ο «κυρίαρχος» λαός πληροφορήθηκε δια των ΜΜΕ ότι δύο κορυφαίοι υπουργοί είναι κάτοχοι αυθαιρέτων σε προστατευόμενες από τον Νόμο περιοχές των πολύπαθων Μεσογείων. Ταυτόχρονα, όταν το καλοκαίρι τεράστιες δασικές εκτάσεις ήταν παραδομένες στην πυρά, υποψήφιος βουλευτής και νυν Πρόεδρος κοινοβουλευτικής επιτροπής έταζε αποχαρακτηρισμούς αναδασωτέων εκτάσεων σε «ψηφοφόρο» με κρυφή κάμερα. Για όλα αυτά όμως, η κοινωνία μας αποδύθηκε σε αναλύσεις διαβάθμισης της παρανομίας και λίγοι απαίτησαν άμεση αποπομπή από αυτά τα υψηλά πολιτειακά αξιώματα. Προφανώς, λοιπόν, στην Ελλάδα, η διάχυτη παρανομία έχει γεννήσει μια αρρωστημένη κατάσταση ανοχής και ωχαδελφισμού.

Υπάρχουν και πολλοί άλλοι δημόσιοι λειτουργοί που σαν τον Γιώργο Ντούρο σηκώνουν το κεφάλι τους πάνω από τη συνηθισμένη μετριότητα, διαφθορά ή επανάπαυση στη βολική καρέκλα της θέσης τους. Δασικοί, λιμενικοί, υπάλληλοι σε πολεοδομίες ή υπηρεσίες περιβάλλοντος που τιμούν την αποστολή τους και προστατεύουν ακόμα και με κίνδυνο ζωής το κορυφαίο δημόσιο συμφέρον, δηλαδή το φυσικό κεφάλαιο της χώρας. Είναι όμως μόνοι τους. Ειδικά στις δύσκολες στιγμές, όταν θα υποστούν απειλές ή συκοφαντίες ή όταν θα λάβουν την αναμενόμενη μετάθεση σε κάποιο «ψυγείο». Είναι, νομίζω, καιρός όλοι να τους περιβάλλουμε με τον προστατευτικό σεβασμό που τους αξίζει: με δημόσιους επαίνους, ατομική και συλλογική αντίδραση στις δυσμενείς μεταθέσεις και στα προσκόμματα που εμποδίζουν τη δουλειά τους, τη συνεργασία μαζί τους. Και είναι σίγουρα καιρός να στηλιτεύουμε δημόσια, να απαξιώνουμε και να διώκουμε όλους τους διεφθαρμένους ή τουλάχιστον αήθεις δημόσιους λειτουργούς (πολιτικούς ή υπηρεσιακούς υπαλλήλους) που λυμαίνονται τον φυσικό χώρο και θησαυρίζουν καταχρώμενοι την κοινωνική σιωπή που δημιουργεί ένα πέπλο «ασυλίας» και νομιμοποιεί το περιβαλλοντικό έγκλημα στη συλλογική συνείδηση.

*Η Θεοδότα Νάντσου είναι υπεύθυνη πολιτικής του WWF Ελλάς.

____________________________________________

Οι υπογραμμίσεις και οι επισημάνσεις είναι του αναδημοσιεύοντα

BIO Left: Τα δάση στα σκυλιά

Το παρόν αποτελεί αναδημοσίευση του άρθρου τη Ηλ. Αποστολίδη (φωτό) στο Eco Left στις 18/11/2015. Θα μπορούσε να προστεθεί σε μία σειρά από επικές προσπάθειες άλωσης των δασών, μαζί με την "πρωτοβουλία" του κατ' όνομα  οικολόγου  Τσιρώνη, για την αναστολή των κατεδαφίσεων των αυθαιρέτων εντός δασών, ειδικότερα.

Γράφει ο Ηλίας Αποστολίδης

Κατατέθηκε ήδη στην Βουλή και θα αρχίσει να συζητείται το Ν/Σ για τα βοσκοτόπια. Πρόκειται άμεσα να κατατεθεί το Ν/Σ για τους Δασικούς Χάρτες. 

Η φωνή των Δασολόγων, παρά τις πρόσφατες άστοχες ενέργειες της Κυβέρνησης, με τις αναδασωτέες εκτάσεις και την αναστολή των κατεδαφίσεων, ούτε ακούγεται, ούτε θα ακουστεί. 

Οι υπουργοί, όταν λάβουν τον θώκο, ξεχνάνε τους παλιούς συντρόφους, κάνουν φίλους όσους ξέρουν να γλείφουν, εφαρμόζουν προσωπική πολιτική και βλέπουν παντού εχθρούς. 

Γράφουν στα παλιά τους παπούτσια το κόμμα και τις επιτροπές του, δεν συνεννοούνται ούτε μεταξύ τους, αν δεν αλληλοβρίζονται. 

Ποιόν ωφελεί αυτό; 

Κάνουν πάρτι στην ΕΚΧΑ τα γνωστά λαμόγια, έβαλαν πόδι στο υπουργείο Γεωργίας και άρχισαν μάλιστα να απειλούν. 

Παραμένει ανύπαρκτο το Τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ για το περιβάλλον και τα δάση. 

Εμείς τι θα κάνουμε;



Πηγή: Eco Left