Πες τα χρυσόστομε (σχόλιο αναγνώστη από ποστ του fire.gr)

Εθελοντής προς πυροσβέστη: Εεεε, τι εννοείς ότι σε κάνω να μοιάζεις γελοίος;;;;

Έπαρση και αμετροέπεια ... οι εχθροί του εθελοντισμού 

τιτλοφορείται άρθρο που διάβασα στο fire.gr και το οποίο  χαρακτηρίζεται εύστοχο -αν και λίγο υπερβολικό. 

Παρουσιάζει ο συντάκτης του ένα φαινόμενο, που δεν μπορεί κανείς να το χαρακτηρίσει σπάνιο στη χώρα μας. Εκείνο του "Υστερόβουλου Εθελοντισμού", ο οποίος υφίσταται ως έννοια ανισοβαρής,  στα συστατικά της, ήτοι είναι περισσότερο αφορμή υστερόβουλης δράσης (και συχνά αδράνειας) παρά αυθόρμητη έκφραση κοινωνικής συνεισφοράς.

Είναι γεγονός και μάλιστα αδιαμφισβήτητο αφού αποτελεί κοινό βίωμα, πως οι αποτελεσματικότερες ομάδες εθελοντών, στην δασοπροστασία και δασοπυρόσβεση, είναι εκείνες οι οποίες δεν περιλαμβάνουν "διακεκριμένα" μέλη. Συμβαίνει το τραγικό, τα εργατικότερα μέλη μίας εθελοντικής ομάδας δασοπροστασίας και δασοπυρόσβεσης να αποκτούν τις δάφνες της δημοσιότητας και της κοινής αναγνώρισης, μετά την αυτοθυσία τους.  Και όχι μόνο εθελοντές, αλλά και πυροσβέστες εκπαιδευμένοι και έμπειροι. Δεν μου φεύγει από τη μνήμη το τραγικό περιστατικό του Καρέα του '98, όπου μάλιστα οι "ειδικοί του τηλεοπτικού αέρα" εξέθεταν γνώμες και απόψεις που βρίσκονταν -οι πλείστες αυτών- εκτός γεωγραφικής και χρονικής πραγματικότητας. 

Δεν αμφισβητώ την ανιδιοτελή συμμετοχή πολιτών σε εθελοντικές ομάδες πυροφύλαξης και πυροπροστασίας όμως, αρχίζω να αμφιβάλλω για τα κίνητρα τους όταν εκδηλώνουν τα σημεία της υστερόβουλης σκέψης τους; και μάλιστα την ώρα που δεν πρέπει.

Από την μικρή προσωπική, εμπειρία από ομάδες πυροφύλαξης (το πιο light) και από ομάδες δασοπυρόσβεσης (σπανιότερες και  πιο βαριές),  μέχρι στιγμής μπορώ να απαριθμήσω κάποια χαρακτηριστικά "διάγνωσης" των προστατών "για τη στολή" και όχι για την ανιδιοτελή προσφορά στο κοινωνικό σύνολο.

Ιδού μερικά (μη μου πείτε πως δεν τα αναγνωρίζετε κι εσείς)

1. Ποτέ δεν σχεδιάζουν έγκαιρα και σοβαρά, τη δράση τους για κάθε περίοδο

Ναι, η οργάνωση και ο σχεδιασμός δράσης (όποια και αν είναι αυτή) είναι πάντα ευθύνη αυτών που αυτοπροσδιορίζονται ως εθελοντές. Αν ήταν επαγγελματίες πυροσβέστες, την ευθύνη έχει η υπηρεσία τους. Αν όμως αυτοπροσδιορίζονται ως σώμα εθελοντών, την ευθύνη την έχουν κατ' αρχήν οι ίδιοι και δευτερευόντως οι θεσμικοί φορείς. Αν ήταν αλλιώς, τότε θα έπρεπε να αλλάξουν όνομα και να αυτοπροσδιορίζονται ως "Διαθέσιμοι για όλα" . Ο εθελοντής στον τομέα της προστασίας του δάσους και του περιβάλλοντος από την πυρκαγιά, οφείλουν να ξεκινούν την κατάρτιση τους, αυτοβούλως. Κατόπιν να συμμετάσχουν σε τόσα και τόσα σεμινάρια για εθελοντές, που οργανώνονται από σοβαρές ομάδες που λειτουργούν χρόνια, να ζητήσουν τη συνδρομή της πυροσβεστικής -αλλά και της δασικής υπηρεσίας για την καλύτερη κατάρτιση και μετά να δηλώνουν εθελοντές

2. Πάντα είναι οι πρώτοι που θα διαμαρτυρηθούν για την έλλειψη μέσων

όταν δεν έχουν μεταφέρει έναν σωλήνα, κοντά στο μέτωπο της φωτιάς, όταν δεν έχουν φροντίσει να έχουν εργαλεία μαζί τους (σκαπτικά, φτυάρια, ούτε καν χλωρά κλαδιά).

3. Πάντα θα τρέξουν να προλάβουν να πάνε πρώτοι στη φωτιά 

όταν δεν έχουν μαζί τους ούτε ένα μισόλιτρο νερό για να κάνουν κάτι που να δικαιολογεί την παρουσία τους εκεί. Βέβαια, πάντα θα καμαρώνουν για "την έγκαιρη επέμβαση τους"

4. Σχεδόν πάντα, θα είναι αυτοί που θα αποπροσανατολίσουν τις ομάδες πυρόσβεσης

όταν ερωτηθούν για λεπτομέρειες που θα βοηθήσουν τις ομάδες πυρόσβεσης, θα εκφράσουν άποψη (και μάλιστα γλαφυρά δραματοποιημένη) ξεχνώντας να αναφέρουν βασικές παραμέτρους ή ίχνη που προσδιορίζουν την ένταση και την πορεία της φωτιάς.
'Οταν ερωτηθούν για τις παραμέτρους αυτές, οι σοβαρότεροι θα απαντήσουν πως απλά "δεν ξέρουν" (και ας έφτασαν "πρώτοι")

5. Αυτοπροσδιορίζονται και συστήνονται -όχι πάντα αλλά συχνά- ως πυροσβέστες

και δεν θα το σχολιάσω αυτό αφού έχει να κάνει με απωθημένα της παιδικής ηλικίας. Απλά δημιουργούν λάθος εντυπώσεις για τους αληθινούς πυροσβέστες (και μάλλον όπως λέει και ο κ. Ρέτσιος στο fire.gr, η περίπτωση μπορεί να χαρακτηριστεί ως αντιποίηση αρχής.

6. Δεν θέτουν τον εαυτό τους και την ομάδα τους στη διάθεση του σχεδιασμού των ειδικών της πυρόσβεσης, εν προκειμένω των  πυροσβεστικών δυνάμεων. Ή το κάνουν όταν δουν τα σκούρα, αν έχουν την ατυχία να βρεθούν εκτεθειμένοι μπροστά και πάνω στον άξονα διεύθυνσης του μετώπου μίας φωτιάς. Η δε παραίνεση από την πυροσβεστική, πως καλό θα ήταν να βοηθήσουν στον δακτύλιο και τα νώτα της πυρκαγιάς, είναι γι' αυτούς υποτιμητική -αλλά λυτρωτική, μπροστά στο δέος του να βρεθούν στο μέτωπο.

7. Ποτέ δεν είναι ντυμένοι όπως επιβάλλον τα εγχειρίδια και οι οδηγίες που εφαρμόζονται στις πυρκαγιές. Λόγω ζέστης εμφανίζονται με κοντομάνικα, δίχως γάντια κλπ. Βέβαια και αυτά τα περιμένουν από άλλους. Και καλά, αν τύχει και βρεθούν στην φωτιά, με τα ρούχα της παραλίας, τότε απλά πρέπει να περιορίσουν την κίνηση τους εκεί που μπορούν να πάνε και όχι εκεί που δεν μπορούν. Ας πάρει τη δόξα και κανένας άλλος.

8. Και το χειρότερο. Ευτυχώς δεν ισχύει για όλους. Μερικοί είναι που μιλάνε άσχημα και φέρονται ασχημότερα, στους πυροσβέστες που παλεύουν με τη φωτιά για ώρες ή και για μέρες ενίοτε. ούτε αυτό χωράει σχολιασμό.

Τέλος πάντων, το θέμα του εθελοντισμού στην πυροπροστασία και τη δασοπροστασία, είναι σοβαρότατο. Πρέπει να γίνει αντιληπτό πως πρόκειται για ζήτημα λαϊκής βούλησης, λαϊκής ευθύνης και κοινού συμφέροντος. Δεν είναι θέμα στρατιωτικής τάξης και μιλιταριστικών ονειρώξεων.  Δυστυχώς η -προχείρως εννοούμενη και ηλιθίως ασκούμενη- στρατιωτική τάξη και ευθύνη, διατρέχει την πλειονότητα των ομάδων εθελοντών δασοπροστασίας, πυροπροστασίας και πυροφύλαξης -στο πιο light. Αποκλίνει έτσι παρασάγγες, από τον αρχικό και μόνο γνήσιο στόχο της, τη διαφύλαξη του λαϊκού,  του κοινού αγαθού. Είτε γιατί το θέλουν λίγοι, είτε γιατί το θέλουν αυτοί που έχουν τα μέσα. 

Δείτε την ομάδα δασοπροστασίας του δήμου Καισαριανής, δείτε όλες τις ομάδες που λειτουργούν με βάση τη λαϊκή συμμετοχή. Και συγκρίνετε τις ομάδες αυτές με κάτι άλλες ομάδες, που ισχύει η πρωτοκαθεδρία του "έμπειρου" =συνήθως άκαπνου- μιλιταριστικής αντίληψης, ψευδεπίγραφου επικεφαλής. 

Χρειαζόμαστε εθελοντές, όχι "στρατηγούς". Και η πυροσβεστική, το μόνο σώμα ασφαλείας που διατηρεί -περισσότερο από τα άλλα- τον λαϊκό του χαρακτήρα, μπορεί και θέλει να βρίσκεται σε συνεργασία με εθελοντές που να αποτελούν κορμό, σώμα της κοινωνίας. Η πυροσβεστική, που έχει την εμπειρία των δύσκολων και κρίσιμων, ωρών και στιγμών. Και στις ώρες αυτές, αντί να συναντήσει την αναγνώριση και την υποστήριξη, βλέπει απέναντί της, κήνσορες, αδαείς και ρηχούς, να κρίνουν το έργο της. μόνο και μόνο γιατί δεν εννοούν τους κώδικες συμπεριφοράς και δράσης, που επιβάλλει η κρισιμότητα των στιγμών. Ίσως γιατί, οι κήνσορες, αντί να αντιμετωίζουν συμφορές, να αυτοϊκανοποιούνται προετοιμαζόμενοι να αντιμετωπίσουν, "φίλιες, ημέτερες και εχθρικές δυνάμεις". Όπως τις περιγράφουν κάτι σχέδια και προσχέδια "Ξενοκράτης" και λοιπά Ραμποειδή σενάρια.

Αντί για "Ξενοκράτες" οι ομάδες εθελοντών λαϊκής βάσης, φροντίζουν να πάρουν τα μέτρα τους, προληπτικά, με καθαρισμούς, με απομάκρυνση της εύφλεκτης ύλης, των ξερών και των οργανικών υπολειμμάτων. των σκουπιδιών. Φροντίζουν να περπατούν εις το δάσος, ακόμα και όταν ο λύκος είναι εκεί. Φροντίζουν να γνωρίζουν τον τόπο που προσέχουν και πρωτίστως αγαπάνε τον τόπο που προσέχουν όπως, κανένας διψασμένος για διάκριση και παράσημα θα αγαπήσει.

Ευχή μου, να στελεχωθούν όλες οι εθελοντικές ομάδες, προστασίας, πυροφύλαξης, δασοπυρόσβεσης και εν γένει πολιτικής άμυνας από ανθρώπους που κατανοούν την ευθύνη κάθε μέλους της κοινωνίας απέναντι στο σύνολο. Και τότε, τα άρρωστα φαινόμενα που περιγράφει ο κ. Ρέτσιος στο fire.gr και εγώ εδώ, σήμερα, θα εκλείψουν.

Σε τέτοιους καιρούς και τέτοια εποχή, είναι αργά να το επισημαίνουμε αλλά προλαβαίνουμε ακόμα. Ή μήπως όχι; 

___________________________
Δεν λησμονώ επίσης την πυρκαγιά του Κιθαιρώνα, το 2009 όπου η πυροσβεστική και οι αξιωματικοί της, από υπερβάλλοντα ζήλο θέλησαν να εφαρμόσουν τη λύση της αντίπυρας, για την κατάσβεση της όμτως μεγάλης πυρκαγιάς. Τελικά η έλλειψη εμπειρίας, βοήθησε την αντίπυρα να εξελιχθεί σε πυρκαγιά και να φτάσει μέχρι το Πόρτο Γερμενό. Λάθη γίνονται. Μοιραία συχνά. Αλλά αυτό φανερώνει πως "με τη φωτιά δεν παίζουμε" όπως μου έλεγε και η μάνα μου, όταν ήμουν μικρός.

Χίλιοι λόγοι για δασοπροστασία λαϊκής - εθελοντικής βάσης

Έρχονται οι επενδύσεις στην έρημο που ετοιμάζουν

Ανακοινώθηκε η χρηματοδότηση για την αντιπυρική προστασία, την περίοδο του καλοκαιριού του 2014, προς τους Δήμους της χώρας. Τα ύψη των δαπανών ανά νομό είναι αστεία, πέραν αυτού όμως αξίζει να εξετάσουμε μερικά -σκληρά- δεδομένα.

Σε επίπεδο Νομών, τη μεγαλύτερη καταπόνηση από πυρκαγιές, έχουν υποστεί οι Νομοί Ηλείας, Χίου και Σάμου, οι οποίοι καθόλη την  περίοδο 1983-2008 (με την τρομερή περίοδο του θέρους του 2007) παρουσιάζουν καταστροφές οι οποίες αντιστοιχούν στο 48,6%, 36,4% και 33,8% των πραγματικών εκτάσεών τους. 

Για σκεφτείτε, ο νομός Ηλείας με καμένες εκτάσεις περίπου 2.600 τετραγωνικά χιλιόμετρα, έχει καμένες εκτάσεις 1.200 τ.χλμ. Για την προστασία των υπολοίπων άκαυτων που σημαίνει δομημένων, ασκεπών και γεωργικών εκμεταλλεύσεων αλλά και των καμένων και δασωμένων - αναδασωμένων ή χορτολιβαδικών εκτάσεων,  δικαιούται χρηματοδότηση 475.100 ευρώ. Αν κάνουμε μία πρόχειρη αναγωγή, η προστασία από τη φωτιά εκτιμάται στα 182 ευρώ ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο ή 0,000182 ευρώ στο τετραγωνικό μέτρο ή 0,18 ευρώ ανά στρέμμα.

Η Χίος, δικαιούται χρηματοδότηση 215.200 ευρώ, μαζί με τις Οινούσσες και τα Ψαρά.  Εκεί 215.200 ευρώ κατανέμονται για την προστασία 904 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Καλύτερο μοιάζει να έχεις 238 ευρώ για την προστασία ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου ή 0,238 ευρώ για την προστασία ενός στρέμματος γης.

Η Σάμος με 226.000 ευρώ, διαθέτει το κολοσσιαίο ποσό των 475 ευρώ για κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο, δηλαδή λιγότερο από μισό ευρώ ανά στρέμμα. Μπορεί να είναι μικρό το ποσό αλλά είναι καλύτερο και από την Χίο και ολόκληρο τον νομό Ηλείας.

Δεν επεκτεινόμαστε στις χρηματοδοτήσεις των άλλων "πρωταθλητών" της πυρκαγιάς όπως ο νομός Ιωαννίνων ή η Κεφαλλονιά (η οποία μετά τους σεισμούς καρτεράει και ένα καλοκαίρι που παραδοσιακά αποτελεί περίοδο έντονης δουλειάς για πυροσβέστες και δασοπυροσβέστες. Δε χρειάζεται να επεκταθούμε αφού ούτε τα λεφτά θα αυγατίσουν, ούτε θα αρχίσει να βρέχει είτε πυροσβέστες, εθελοντές  και μέσα αλλά ούτε και κανονική βροχή προκειμένου να μειωθούν ή να εκμηδενισθούν οι κίνδυνοι.

Μέσα στα ποσά αυτά, προστίθενται και μερικά άλλα όπως ποσά τα οποία διαχειρίζονται οι κατά τόπους δασικές αρχές προκειμένου να εφαρμόσουν "πρόληψη" κατά το ισχύον από το 1998 "δόγμα" πως Η Δασική Υπηρεσία προλαμβάνει και η Πυροσβεστική σβήνει τις πυρκαγιές. Καλό είναι να μην αναφερθούμε στα ποσά αυτά γιατί απλά σχολιάζουμε και δεν έχω κανένα σκοπό να σας χαλάσω τη διάθεση για το υπόλοιπο του θέρους.

Σημειώνω πως τα ποσά που  αναφέρονται στις παραπάνω χρηματοδοτήσεις, του Υπουργείου Εσωτερικών (και δημοσιεύεται στο fire.gr) περιλαμβάνουν και δαπάνες πρόληψης καθαρισμού βλάστησης, για μείωση του κινδύνου πυρκαγιάς σε αστικά και περιαστικά

άλση, έλεγχο χωματερών,ενίσχυση εθελοντικών δράσεων, προμήθεια εξοπλισμού και λειτουργικές δαπάνες. Η αντιπυρική θωράκιση της χώρας μοιάζει με καλοκαιρινό νυχτικό νύφης του προπερασμένου αιώνα.

Στην Αττική τώρα, στους Δήμους που αγκαλιάζουν το Πεντελικό, οι χρηματοσοτήσεις του Υπουργείου Εσωτερικών, μοιράζονται ως εξής

Δήμος Πεντέλης: (με 28,88 τ. χλμ) 75.000

Δήμος Χαλανδρίου 20.000

Δήμος Αμαρουσίου 18.200

Δήμος Κηφισιάς (με 34 τ. χλμ) 79.500

Δήμος Διονύσου (με έκταση 68,66 τ.χλμ)131.700

Δήμος Μαραθώνα (με 226,55 τ. χλμ) 92.800 (αλλά εκεί υπάρχει το κεφάλαιο Ψινάκης)

Δήμος Παλλήνης (με 30,72 τ. χλμ) 48.300

Δήμος Σπάτων Αρτέμιδος (με 74 τ. χλμ)31.300

και

Δήμος Ραφήνας Πικερμίου (με 42 συνολικά τ. χλμ και 37 τετραγωνικά χιλιόμετρα δασών και δασικών εκτάσεων) 42.400

Από τα αμείλικτα νούμερα προκύπτει πως ο δήμος Πεντέλης, για όλα τα παραπάνω παίρνει 2,60 ευρώ ανά στρέμμα, ο δήμος Κηφισιάς 2,35 ευρώ ανά στρέμμα, ο δήμος Διονύσου 1,90 ευρώ ανά στρέμμα, ο δήμος Μαραθώνα 0,40 ευρώ το στρέμμα, τα Σπάτα με την Αρτέμιδα παίρνουν 0,42 ευρώ ανά στρέμμα, η Παλλήνη 1,57 ευρώ ανά στρέμμα και η Ραφήνα με το Πικέρμι, περίπου 1 ευρώ ανά στρέμμα.

Αν τώρα υπολογίσουμε (με εκτίμηση και αναγωγή στις τρέχουσες τιμές εργασιών που απαιτούται για την σωστή πρόληψη πυρκαγιών (καθαρισμοί και απομάκρυνση προϊόντων καθαρισμών, απομάκρυνση εύφλεκτης βλάστησης, καθαρισμοί κορμών, διανοίξεις ζωνών, κόστη περιπολιών σε βάρδιες κλπ) τα παραπάνω ποσά του Υπουργείου αρκούν για να αγοραστούν τα πορτοκαλί μπλουζάκια των εθελοντών δασοπυρόσβεσης, άντε και μερικά παντελόνια. Για τα υπόλοιπα θα τελούνται απλά, λιτανείες και δεήσεις για βροχή.

Οι εθελοντές καλούνται πάλι να βγάλουν το φίδι από την τρύπα. Με δικές τους δαπάνες, χρόνου, χρήματος (και εύχομαι τα κόστη να μείνουν εκεί και να μην επεκταθούν και σε ζωές). 

Βλέποντας τη ζοφερή ειξκόνα που σχηματίζεται από τα μνημονιακά δεδομένα που δεν βλέπουν θέση, για το φυσικό περιβάλλον σε κανένα χρηματιστήρια δικών τους -ανύπαρκτων- αξιών, κάθε ενεργός πολίτης οφείλει να ενταχθεί και σε μία εθελοντική ομάδα Δ Α Σ Ο Π Ρ Ο Σ Τ Α Σ Ι Α Σ. Κάθε συμμετοχή θα αποδειχθεί υπερπολύτιμη και καθοριστική, στις συνθήκες που ζούμε.

Οι οργανώσεις εθελοντών, θα πρέπει να υποστηριχθούν -με τα ελάχιστα διαθέσιμα μέσα- από τους Δήμους και τις Περιφέρειες προκειμένου να υπάρξει και αποτέλεσμα. Κάποιες εθελοντικές ομάδες δασοπροστασίας που λειτουργούν υγειώς, το έχουν καταφέρει όπως η Εθελοντική Δασοπροστασία Δήμου Καισαριανής που είναι στην ουσία, λαϊκή πρωτοβουλία και λειτουργεί ως τέτοια.

Οι άνθρωποι αυτοί, με κίνητρα την αγάπη τους για το δάσος, τη φύση και ως λογικό επαγόμενο την αγάπη τους για τον Άνθρωπο και την Κοινωνία έχουν αναπτύξει την εξαιρετικά πρωτοπόρο ομάδα τους ως πυρήνα ανοικτής κοινωνικής δράσης. Όπως και να το κάνουμε η μεγάλη δεξαμενή εύρεσης εθελοντών είναι η κοινωνία. Και η εθελοντική δασοπροστασία είναι πάνω απ' όλα κοινωνική δράση. 

Παρόμοιες ομάδες μπορεί να υπάρχουν παντού. Απλά, χρησιμοποιώ ως παράδειγμα την ομάδα της Καισαριανής, για την ιστορία της και τη λαϊκή της βάση. Μέσω του Δικτύου Εθελοντικών Οργανώσεων, αυτές οι ομάδες μπορούν να έρθουν σε επαφή και να οργανωθούν ενόψει της πιο σκληρής περιόδου στον τομέα της δασοπροστασίας, η οποία είναι ήδη εδώ. 

Μαζί, μπορούν να ενεργοποιηθούν και στον τομέα της πυροπροστασίας  και ανεξάρτητες κινήσεις πολιτών, όπως αυτή που έχω τη χαρά να γνωρίζω από τη γειτονιά μου, από την πόλη μου, το Πικέρμι, το Δασαμάρι SOS, Όλα αυτά, με την εμπειρία που συσσωρεύεται και ανταλλάσσεται, μπορούν πράγματι να θωρακίσουν τον τόπο και τη χώρα έναντι των απειλών που προέρχονται είτε από την πυρκαγιά και τους εμπρηστές είτε από τον μεγαλύτερο κίνδυνο, εκείνον της διάλυσης κάθε δασοπροστατευτικής δομής που υπήρχε, όσο και αν, υπήρχε στη χώρα.

Οι Δήμοι καλούνται να συμπαρασταθούν. Με ότι μέσο διαθέτουν. 

____________________________________
Ο Δήμος Καισαριανής που φέτος, χρηματοδοτείται, με 32.000 ευρώ, έχει την εθελοντική Δασοπροστασία του Δήμου. Πιστοποιημένη, με λειτουργικές δομές, αποτελεσματική και με διαρκή και ανοιχτή κοινωνική δράση. Αποτελεί υπόδειγμα και λόγο που κάνει αυτούς που επικαλούνται την έλλειψη χρηματοδοτήσεων για την ανάπτυξη της δασοπροστασίας, ως δημοτική δομή, να ντρέπονται (όσοι δηλαδή έχουν λίγο φιλότιμο). Δεν μπορώ να σκεφτώ τι θα κατάφερναν αν είχαν μεγαλύερη χρηματοδότηση.