Υμηττός, για λίγο καιρό ακόμα

Ο Υμηττός ...για λίγο ακόμα

Το 2011 οι δήμοι Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Παπάγου-Χολαργού, Ηλιούπολης, Παιανίας-Γλυκών Νερών και Γλυφάδας, είχαν προσφύγει στο ΣτΕ και ζητούσαν να ακυρωθεί το από 14.6.2011 Προεδρικό Διάταγμα για τον καθορισμό των μέτρων προστασίας της περιοχής του όρους Υμηττού και των Μητροπολιτικών Πάρκων Γουδή - Ιλισσίων.

Η προσφυγή των δήμων (των δημοτικών αρχών για να ακριβολογούμε), εντασσόταν σε ένα μπαράζ αιτήσεων ακύρωσης και προσφυγών, από πολίτες (τους συγκεκριμένους προτιμώ να τους αποκαλώ «ιδιώτες» με την κυριολεκτική σημασία της λέξης) και διάφορους θιγόμενους. Ήταν ένα προεδρικό διάταγμα το οποίο είχε προκύψει μετά από τις ιστορίες με την αυθαίρετη δόμηση πολυτελών οικιών, δήθεν πολιτιστικών κέντρων και άλλων ευαγών ιδρυμάτων (αν θυμάστε το «αναψυκτήριο Μαγγίνα» του 2008) που πατούσαν πάνω σε τρύπες της νομοθεσίας του 1978. Ήταν ένα προεδρικό διάταγμα που συνέβαλε πραγματικά στην προστασία του βουνού (στο σύνολο του).

Περιληπτικά, μπορούμε να πούμε πως:

■ Αύξησε την Α΄ ζώνη απόλυτης προστασίας από τα 63.000 στα 78.000 στρέμματα, από τα 105.000 συνολικά.

■  Με την αύξηση της ζώνης απόλυτης προστασίας, ενέτασσε στην επίμαχη ζώνη οικισμούς  αυθαιρέτων, καταπατημένες δημόσιες εκτάσεις, αλλά και μεγάλες ιδιοκτησίες που ανήκουν σε off shore (συλλήβδην «οικιστικές πυκνώσεις» που λέμε σήμερα). "Οικιστικές πυκνώσεις" κατά την Τσιρώνεια αργκό, 7000 οικοδομών περίπου. Όλη αυτή η δραστηριότητα εντοπισμένη  στην πλευρά των Μεσογείων και ακμάζουσα από το 2000, προσανατολισμένη στο  να κατασκευαστούν ιδιωτικά νοσηλευτήρια, εκπαιδευτήρια και εμπορικά κέντρα. Big Business δηλαδή. Λογικό ήταν να ακολουθήσει κύμα προσφυγών, με ουσιαστική αλλά και με αστεία τεκμηρίωση.

Τυπική βάση για την προσφυγή κατά του ΠΔ ήταν η έλλειψη μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων – ΣΜΠΕ).

Ουσιαστικός λόγος για την προσφυγή των δήμων ήταν οι περιορισμοί στην επέκταση του σχεδίου πόλης μέσα στην προστατευόμενη ζώνη Υμηττού, την ίδια ώρα που  διεκδικούν σημαντικά τμήματα του βουνού για να καλύψουν ανάγκες σχολείων, νοσοκομείων και νέων νεκροταφείων.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, με τη σειρά του  απεύθυνε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μια σειρά προδικαστικά ερωτήματα. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο αποφάσισε ότι το Προεδρικό Διάταγμα για την προστασία του Υμηττού εκδόθηκε χωρίς να έχει υποβληθεί σε διαδικασία «περιβαλλοντικού προελέγχου» και σε διαδικασία «στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτιμήσεως», όπως όφειλε σύμφωνα με την οδηγία 2001/42 της Ε.Ε.μέσω του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που αποφάσισε πως με βάση την κοινοτική Οδηγία 2001/42/ΕΚ, έπρεπε να έχει προηγηθεί η εκπόνηση και η έγκριση μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Το γεγονός αυτό (της υποβολής προδικαστικών ερωτημάτων προς το ΕΔ) υποχρεώνει το ΣτΕ να λάβει υπόψη του τη γνωμοδότηση του ΕΔ και συνεπώς η απόφαση του, όταν εκδοθεί, πρέπει να είναι η ακύρωση του Π.Δ.  λόγω έλλειψης περιβαλλοντικού προελέγχου και η σύνταξη σχετικής Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Οι αυθαιρετούχοι, οι παράνομοι, η Εκκλησία (ο μεγαλογαιοκτήμονας του τόπου), οι δήμοι και όσοι θέλουν να γεμίσουν το βουνό μπετά, ενίστανται για την έλλειψη μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων από ένα προεδρικό διάταγμα που αυξάνει το καθεστώς προστασίας!!! 
Μαζί με τα τσακάλια όμως, υπάρχουν και οι περίεργοι που θεωρούν πως η επέκταση του καθεστώτος προστασίας θα τους απέκλειε την πρόσβαση στο βουνό. Νομίζω πως περιττεύει κάθε σχολιασμός για το θέμα αυτό.

Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που δεν έγινε

Και θα αναρωτηθεί κανείς (αφελής κι αυτός φοβάμαι). «Από το 2011 μέχρι το 2017 δεν στάθηκε εφικτή η σύνταξη της σχετικής ΣΜΠΕ;»

Αντίθετα. Διαβάζουμε στο ιστολόγιο «Πολίτες του Βύρωνα» στις 10/6/2017

«Παρά την δέσμευση του τότε Υπουργού κ. Τσιρώνη ότι η προκήρυξη για την εκπόνηση της ΣΜΠΕ θα ήταν έτοιμη εντός του 2015, η ΣΜΠΕ ανατέθηκε στον μελετητή 10 μήνες αργότερα (21.07.2016). Έχουν περάσει περίπου 11 μήνες από τότε και η ΣΜΠΕ δεν έχει παραληφθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Σημειωτέον ότι η υπογραφείσα σύμβαση με τον μελετητή προέβλεπε συνολική διάρκεια εκπόνησης της ΣΜΠΕ τους τρεις (3) μήνες από την ημερομηνία υπογραφής της σύμβασης.»

Τσιρώνης και εδώ. 

Ο συσχετισμός Οικιστικών πυκνώσεων και ακύρωσης του ΠΔ187/2011 αρχίσει και παίρνει σχήμα (και όνομα).

Ας προσθέσουμε και το γεγονός πως οι δασικοί χάρτες του Υμηττού (συντεταγμένοι από το 1981!!!) δεν έχουν αναρτηθεί ακόμα. Μάλιστα, ελλείψει δασικών χαρτών και εν αναμονή της υποβολής των περιγραμμάτων από τους όμορους δήμους, φαντάζεται και ο πλέον καλοπροαίρετος, τι πρόκειται να συμβεί (αφού και το ΠΔ για τις ζώνες προστασίας του βουνού ακυρώθηκε)

Όλα εντεταγμένα σε ένα σχέδιο για τη «Νέα Αττική». Αυτό διαφαίνεται αν στα παραπάνω προσθέσουμε και την εξαγγελία του Πρωθυπουργού να «πολεοδομήσει» γήπεδο στον πυρήνα του Μητροπολιτικού Πάρκου Γουδή.

Έτσι, γίνεται ακόμα πιο ξεκάθαρη η κατάσταση, αφενός γιατί «πάγωσε» η διαδικασία ολοκλήρωσης και παραλαβής της ΣΜΠΕ, αφετέρου γιατί η ηγεσία του ΥΠΕΝ ερευνούσε σενάρια εξαίρεσης του Μητροπολιτικού Πάρκου Γουδή από τις ζώνες προστασίας του Π.Δ. 187/2011. Τώρα με τον σμπάρο της ακύρωσης, πέφτουν και τα δύο τρυγόνια. Και η ΜΠΕ δεν χρειάζεται (ο μελετητής θα πάρει μία αποζημίωση και θα σταματήσει) αλλά κυρίως δεν υπάρχει νομοθετικό εμπόδιο στην πολεοδόμηση.

JACKPOT

Τα «τσακάλια»

Για να καταλάβουμε το ποιοι είναι οι θιγόμενοι από το ΠΔ που ακυρώθηκε και πια είναι η δράση τους, ας δούμε μία περιγραφή των προσφευγόντων θιγομένων, χρησιμοποιόντας και ένα παλιότερο άρθρο (9/3/2017) της Χαράς Τζαναβάρα από την ΕΦΣΥΝ. 

Γράφει η κα Τζαναβάρα:

Το «μυστικό» (εννοεί για τις προσφυγές) βρίσκεται στο γεγονός ότι 40.822 στρέμματα δημόσιας γης, κυρίως δασικής, έχουν καταπατηθεί ή διεκδικούνται από διάφορες πλευρές:

■ Στο Κορωπί δημόσιο δάσος 12.250 στρεμμάτων διακατέχεται από τον δήμο, ενώ άλλα 5.600 στρέμματα έχουν καταληφθεί από τον Οργανισμό Διαχείρισης Εκκλησιαστικής Περιουσίας (ΟΔΕΠ).

■ Στη Γλυφάδα το Δημόσιο βρίσκεται σε πολύχρονους δικαστικούς αγώνες με τους κληρονόμους του κτήματος Καραπάνου και τον Ερυθρό Σταυρό που διεκδικούν 13.530 στρέμματα. Αλλα 5.500 στρέμματα έχει οικειοποιηθεί ο ΟΔΕΠ.

■ Στην ευρύτερη περιοχή Ηλιούπολης και Αργυρούπολης οι κληρονόμοι Νάστου διεκδικούν μεγάλες εκτάσεις, τμήματα των οποίων έχουν πουλήσει από χρόνια σε υποψιασμένους και ανυποψίαστους πολίτες. Αλλά και οι δύο δημοτικές αρχές έχουν προσαρτήσει στην επικράτειά τους περισσότερα από 340 στρέμματα δημόσιας γης.

■ Στη δυτική πλευρά του βουνού υπάρχουν καταπατήσεις δασικών εκτάσεων από δήμους όπως της Αγίας Παρασκευής (3,2 στρέμματα), του Ζωγράφου (60,5 στρ.), της Καισαριανής (14,3 στρ.) και του Βύρωνα (περίπου 400 στρ.).

■ Με τον νόμο 2516/1997 καταστρατηγήθηκε το διάταγμα του 1978 και κατασκευάστηκε μέσα στη Β´ ζώνη Υμηττού το Κέντρο Υψηλής Τάσης (ΚΥΤ) στην Αργυρούπολη, ενώ τα καλώδια μεταφοράς ενέργειας διέρχονται μέσα από τη ζώνη απόλυτης προστασίας και από περιοχές που έχουν ενταχθεί στο δίκτυο NATURA 2000. Η πράξη κρίθηκε αντισυνταγματική με αλλεπάλληλες αποφάσεις του ΣτΕ, οι οποίες όμως έμειναν στα χαρτιά αφού το ΚΥΤ εξακολουθεί να λειτουργεί χωρίς νόμιμη αδειοδότηση και να στεγάζεται σε αυθαίρετο!

■ Μέσα στη ζώνη απόλυτης προστασίας εξακολουθούν να λειτουργούν υποδομές ανεφοδιασμού καυσίμων, ενώ κατά καιρούς διαρρέουν σχέδια για αλλαγή χρήσης των παλιών στρατοπέδων Σακέτα στον Βύρωνα και στην Τερψιθέα Γλυφάδας.

Ο Φάμελλος, με την έκδοση της απόφασης του ΣτΕ για την ακύρωση του ΠΔ187/2011, ανακοίνωσε «αναστολή έκδοσης αδειών για οικοδομικές εργασίες, τουλάχιστον για ένα χρόνο, που θα καλύπτει όλη την προστατευόμενη περιοχή του Υμηττού». Με όλα τα αναφερθέντα παραπάνω (ολιγωρία στην εκπόνηση ΣΜΠΕ, μη ανάρτηση δασικών χαρτών), η απόφαση Φάμελλου δεν σας μοιάζει λίγο «στάχτη στα μάτια»;

Με όλα αυτά τα τσακάλια να καραδοκούν πάνω από το πτώμα του Υμηττού, μαζί με το γήπεδο του Τσίπρα στο Γουδί, ποιος να πιστέψει πως υπάρχει ελπίδα για τον Υμηττό, ή για οτιδήποτε έχει απομείνει από το φυσικό περιβάλλον της Αττικής;

ΥΓ: Για την ιστορία, όπως αναφέρει η κα Τζαναβάρα στο άρθρο της: «Την παράλειψη (του περιβαλλοντικού προελέγχου) εντόπισε μεγάλο δικηγορικό γραφείο, το οποίο με βιομηχανία προσφυγών ανέλαβε να το αποδομήσει για λογαριασμό διαφορετικών συμφερόντων που επιβουλεύονται «φιλέτα» του ορεινού όγκου». 

Το γραφείο αυτό ήταν το γραφείο Παπακωνσταντίνου – Κατρούγκαλου – Χλέπα (ο Κατρούγκαλος αποχώρησε το 2014). 
Και να θέλεις να αγιάσεις, δεν σε αφήνουν ο ΣΥΡΙΖΑ και οι υπουργοί του.

Αστικοί χώροι πρασίνου προς αξιοποίηση και εκμετάλλευση. (Προσεχώς Mall)

Νέα «φάμπρικα» Φάμελλου - Ξεπάτωμα των Τεχνητών Δασικών Φυτειών

(αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Κόντρα" 16/9/2017)

Μη αξιοποιημένος χώρος. Προσεχώς Mall

Ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος, Σ. Φάμελλος, με εγκύκλιό του διατάζει τους προϊσταμένους Διευθύνσεων Δασών και Δασαρχείων να εντοπίσουν -είτε αυταπαγγέλτως είτε μετά από αίτημα ιδιοκτητών- τις εκτάσεις των παραγράφων 5α και 5β του άρθρου 3 του νόμου 998/1979, όπως ισχύει (χορτολιβαδικές που βρίσκονται επί ημιορεινών, ορεινών και ανώμαλων εδαφών… και βραχώδεις ή πετρώδεις εκτάσεις των ημιορεινών, ορεινών…) που φυτεύτηκαν με τεχνητές φυτείες και με Πράξεις Διαπιστωτικές, δηλαδή Πράξεις Χαρακτηρισμού, να τις αποχαρακτηρίσουν ώστε οι εκτάσεις αυτές να μην υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας.

Με την εγκύκλιο αυτή διαταγή, ο Φάμελλος θέλει να εφαρμοστεί γρήγορα η παράγραφος 23 του άρθρου 52 του δασοκτόνου νόμου 4280/2014 (εισήχθη με το άρθρο 143 του νόμου 4483/2017). Αυτό προβλεπόταν και από την παράγραφο 6 του άρθρου 32 του δασοκτόνου νόμου 4280, όμως ψήφισε νέα διάταξη όχι εκ παραδρομής, αλλά γιατί στην αρχική διάταξη της παραγράφου 23 του άρθρου 52 προβλεπόταν ότι οι Τεχνητές Δασικές Φυτείες που έγιναν σε πάρκα και άλση πρέπει να μην υπάγονται στη Δασική Νομοθεσία. Αυτή η επίθεση στα πάρκα και άλση ήταν πολύ προκλητική και ο Φάμελλος δεν τόλμησε προς το παρόν να την υλοποιήσει. Προκειμένου, λοιπόν, να μη φανεί ότι υποχωρεί άτακτα την τροποποίησε. Και έβαλε αυτή τη διάταξη, που αφορά τις εκτάσεις των παραγράφων 5α και 5β του άρθρου 3 του νόμου 998/1979, παρά το γεγονός ότι αυτή είχε ψηφιστεί με την παράγραφο 6 του άρθρου 32 του δασοκτόνου νόμου 4280/2014. 

Να γιατί την ψήφισε για δεύτερη φορά.

Όμως, τα πάρκα και τα άλση δεν απέφυγαν οριστικά τον κίνδυνο του αποχαρακτηρισμού. Γιατί το, λέμε αυτό; 

• Γιατί πρώτον, με προηγούμενους νόμους, τα πάρκα και τα άλση δεν καταγράφονται στους δασικούς χάρτες-καρικατούρα. 

• Γιατί δεύτερον, τα πάρκα και άλση της Αττικής και Θεσσαλονίκης προέκυψαν με Τεχνητές Δασικές Φυτείες. 

Εάν δεν αγωνιστούμε, λοιπόν, ενάντια στην αντιδασική λαίλαπα, που τώρα τη διαχειρίζεται η κυβέρνηση των Τσιπροκαμμένων, θα δούμε το επόμενο διάστημα τον Φάμελλο να βάζει χέρι στα πάρκα και άλση, αποχαρακτηρίζοντάς τα ως Τεχνητές Δασικές Φυτείες.

Με τις παραγράφους 5α και 5β του άρθρου 3 του νόμου 998/1979, όπως ίσχυαν μετά την ψήφιση του νόμου 4280/2014 και πριν την εισαγωγή της παραγράφου 23 στο άρθρο 52 αυτού του νόμου, οι χορτολιβαδικές εκτάσεις και οι βραχώδεις εκτάσεις επί ημιορεινών και ορεινών περιοχών υπάγονταν στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας. Και μετά την εισαγωγή της παραγράφου 23 οι εκτάσεις αυτές  εξακολουθούν να υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας. Ομως τα πράγματα αλλάζουν όταν αυτές οι εκτάσεις έχουν φυτευτεί με Τεχνητές Δασικές Φυτείες. Στην περίπτωση αυτή, οι εκτάσεις, σύμφωνα με την παράγραφο 6 του άρθρου 32 του νόμου 4280 και την παράγραφο 23 του άρθρου 52 του ίδιου νόμου, παύουν να υπάγονται στη δασική νομοθεσία! Να γιατί μιλάμε για παραλογισμό και μάλιστα ιδιαίτερα προκλητικό, των Σαμαροβενιζέλων και των Τσιπροκαμμένων.

Παραπέρα, ο νόμος 4280/2014 και η διάταξή του (παράγραφος 6 του άρθρου 32) δεν μπορεί να έχει αναδρομική εφαρμογή στις Τεχνητές Δασικές Φυτείες προηγούμενων χρόνων. Για τον λόγο αυτό, ο Φάμελλος είχε προσφύγει στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους για να γνωμοδοτήσει σχετικά με το αν οι Τεχνητές Δασικές Φυτείες υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Το Γ’ Τμήμα του ΝΣΚ έβγαλε την παράνομη γνωμοδότηση 337/2016. Οπως έχουμε δείξει, το ΝΣΚ δεν μπορεί να γνωμοδοτεί για τον δασικό ή μη χαρακτήρα των δασών και δασικών εκτάσεων.

Από την άλλη, το Συμβούλιο της Επικρατείας, με την 3459/2009 απόφασή του (αφορούσε την υπόθεση Αστέρια Γλυφάδας), έκρινε ότι οι εκτάσεις που καλύπτονται από δασική βλάστηση, είτε αυτή δημιουργήθηκε με φυσικά είτε με τεχνητά μέσα, υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Αυτή η απόφαση του ΣτΕ δημιουργούσε σοβαρά εμπόδια στην επιδίωξη της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος να αποχαρακτηριστούν τα 135 στρέμματα στο Ελληνικό, που είχαν γίνει με Τεχνητές Δασικές Φυτείες εδώ και δεκαετίες.           

Η γνωμοδότηση 337/2016 του Γ’ Τμήματος του ΝΣΚ, ως παράνομη, δεν κάλυπτε τον Φάμελλο στις επιδιώξεις του να αποχαρακτηριστούν τα 135 στρέμματα και έτσι κατέφυγε στην εγκύκλιο διαταγή της 30ής Αυγούστου του 2017. Με την εγκύκλιο αυτή διαταγή ο Φάμελλος επιδιώκει να αποχαρακτηριστούν και άλλες ακόμα εκτάσεις που προήλθαν από Τεχνητές Δασικές Φυτείες, εκτάσεις των παραγράφων 5α και 5β του άρθρου 3 του νόμου 998/1979, που είναι πάρα πολλές στην Ελλάδα και που -όπως αναφέραμε- εξακολουθούν να υπάγονται στη δασική νομοθεσία.

Επειδή είναι προκλητικό να προστατεύονται οι εκτάσεις 5α και 5β του άρθρου 3 του νόμου 998/1979 και να μην προστατεύονται οι ίδιες εκτάσεις όταν φυτεύονται με Τεχνητές Δασικές Φυτείες, επειδή είναι εξόφθαλμα αντισυνταγματικές τόσο η παράγραφος 23 του άρθρου 52 του 4280 όσο και η εγκύκλιος διαταγή του Φάμελλου, αυτός σπεύδει να υποχρεώσει τους προϊσταμένους των Διευθύνσεων Δασών και των Δασαρχείων να αποχαρακτηρίσουν όλες αυτές τις εκτάσεις με συνοπτικές διαδικασίες, είτε για να προλάβουν προσφυγές στο ΣτΕ είτε για να προκαταλάβουν αποφάσεις του ΣτΕ.

Η παράγραφος 4 του άρθρου 3 του νόμου 998/1979, όπως ψηφίστηκε και δημοσιεύτηκε (ΦΕΚ 289 Α, 29.12.1979) προέβλεπε: «Στις διατάξεις του παρόντος νόμου υπάγονται και οι εντός των πόλεων και των οικιστικών περιοχών ευρισκόμενες εκτάσεις, οι οποίες καλύπτονται υπό δασικής βλαστήσεως φυσικώς ή τεχνητώς δημιουργημένης (πάρκα και άλση), ως και αι οπουδήποτε δημιουργούμεναι δενδροστοιχίαι ή δασικαί φυτείαι».

Οι κινήσεις του Φάμελλου δεν πρέπει να περάσουν!

Η συνταγματική σφαλιάρα στους εμπνευστές των "πυκνώσεων"

Forest Precedes Man, Desert Follows Him

(από τη δημοσίευση της Σ. Παυλάκη, δικηγόρου στο dasarxeio.com)

Αναμενόμενη η απόφαση, πάνω σε ένα ξεκάθαρα αντισυνταγματικό "colpo grosso" κάποιων ευφάνταστων. Η Σόφη Παυλάκη, δικηγόρος ανάρτησε στο dasarxeio.com ένα ενδιαφέρον κείμενο με τίτλο "Η αντισυνταγματικότητα των διατάξεων περί «οικιστικών πυκνώσεων» κατά την απόφαση ΣτΕ 1942/2017". Πέρα των όσων αναφέρει στην τελευταία παράγραφο που φέρει τον πλαγιότιτλο "Σκέψεις και Συμπεράσματα" και που αξίζει να διαβάσετε, πιστεύω πως αξίζει να θαυμάσουμε το σκεπτικό του ΣτΕ και να απολαύσουμε τη σφαλιάρα στα μούτρα των εμπνευστών της πιο απαράδεκτης ρύθμισης, που αφορά το φυσικό και ειδικότερα το δασικό περιβάλλον στη χώρα μας. 

Διατυπώνει λοιπόν το ΣτΕ τη θέση του περί της αντισυνταγματικότητας της ιδέας των οικιστικών πυκνώσεων και γράφει:

Το Δικαστήριο δέχθηκε κατά πλειοψηφία τα εξής:

Από τις διατάξεις των άρθρων 24 παρ. 1 και 117 παρ. 3 του Συντάγματος συνάγεται ότι τα δάση και οι δασικές εκτάσεις, ως φυσικά αγαθά, ανεξαρτήτως της ειδικότερης ονομασίας ή της θέσεώς τους, υπάγονται σε ιδιαίτερο και αυστηρό προστατευτικό καθεστώς, με σκοπό τη διατήρηση της κατά προορισμόν χρήσεώς τους, ανατίθεται δε στον κοινό νομοθέτη η θέσπιση των επιβαλλομένων προληπτικών ή κατασταλτικών μέτρων για την επίτευξη του σκοπού αυτού.

Η συνταγματική υποχρέωση διαφυλάξεως του εν γένει δασικού πλούτου της χώρας καθιστά κατ΄ εξαίρεση μόνον επιτρεπτή τη μεταβολή της μορφής των εκτάσεων δασικού χαρακτήρα, τούτο δε εφ΄ όσον προέχει για την εθνική οικονομία η αγροτική εκμετάλλευση ή άλλη χρήση επιβαλλόμενη από λόγους δημοσίου συμφέροντος. Στην περίπτωση αυτή, ο σκοπός δημοσίου συμφέροντος που επιδιώκεται να εξυπηρετηθεί με την απώλεια δασικού πλούτου οφείλει να σταθμίζεται προς τη διατήρηση άθικτου του τελευταίου, η οποία αποτελεί εξ ορισμού σκοπό δημοσίου συμφέροντος, συνταγματικής εμβέλειας.

Η στάθμιση αυτή πρέπει να δινεργείται από τα αρμόδια δημόσια όργανα -νομοθετικά και διοικητικά- δεν είναι δε ανεκτή καταστροφή της δασικής βλάστησης ορισμένης εκτάσεως δασικού χαρακτήρα από οποιονδήποτε τρίτο. Η καταστροφή αυτή, εφ΄ όσον παρά ταύτα λάβει χώρα, καθιστά υποχρεωτικώς ληπτέο το συνταγματικό μέτρο της αναδάσωσης και την υπαγωγή της δασικής εκτάσεως που καταστράφηκε σε προστατευτικό καθεστώς ακόμη αυστηρότερο από το προβλεπόμενο για τις εκτάσεις που διατηρούν τη δασική τους μορφή.

Ο συνταγματικός νομοθέτης, γνωρίζοντας ότι η προστατευτική του δασικού πλούτου νομοθεσία, οσοδήποτε ολοκληρωμένη και αυστηρή και αν είναι, δεν θα μπορούσε να εγγυηθεί την αποτελεσματική προστασία του χωρίς τον έγκυρο εντοπισμό και την καταγραφή των εκτάσεων δασικού χαρακτήρα, ανήγαγε σε συνταγματική υποχρέωση την κατάρτιση Δασολογίου, προαπαιτούμενο της οποίας είναι η κατάρτιση των δασικών χαρτών. Τούτο δε προκειμένου τα δασικά όργανα να προβαίνουν έγκαιρα στις αναγκαίες ενέργειες σε περίπτωση αθέμιτων παρεμβάσεων σε δάσος ή δασική έκταση και να διευκολύνεται η άμεση αποκατάσταση του δασικού χαρακτήρα σε περιπτώσεις αλλοίωσης ή μεταβολής του από ανθρώπινες ενέργειες ή άλλα αίτια.

Η διάταξη του άρθρου 23 παρ. 4 του ν. 3889/2010 προβλέπει την αποτύπωση με ιώδες χρώμα και την εξαίρεση από την ανάρτηση δασικών χαρτών των περιοχών, στις οποίες έχουν αναπτυχθεί «οικιστικές πυκνώσεις», των οποίων ωστόσο δεν περιέχει ορισμό. Οι εν λόγω συγκεντρώσεις κτηρίων δεν εμπίπτουν ούτε σε περιοχές εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων ή νομίμως υφισταμένων οικισμών, οι οποίες κατά το σύστημα του νόμου αποτυπώνονται στο υπόβαθρο του δασικού χάρτη με πορτοκαλί χρώμα, ούτε σε περιοχές οικισμών που στερούνται νόμιμης έγκρισης ή έστω υπό έγκριση σχεδίων ή υπό οριοθέτηση οικισμών, οι οποίες αποτυπώνονται με κίτρινο χρώμα.

Οι «οικιστικές πυκνώσεις» αποτελούν κατά την απόφαση συγκεντρώσεις κτηρίων κατά τεκμήριο αυθαιρέτων, η δε εξαίρεσή τους από τον αναρτώμενο δασικό χάρτη και τη διαδικασία αντιρρήσεων κατ΄ αυτού νοείται από τον νομοθέτη ως οριστική. Τούτο συνάγεται από το γεγονός ότι η διάταξη αυτή αφ΄ ενός δεν προβλέπει άλλη διαδικασία, η οποία υπό το ισχύον νομοθετικό καθεστώς θα διασφάλιζε ότι οι εντός των «πυκνώσεων» δασικές εκτάσεις θα συμπεριληφθούν στους οριστικούς δασικούς χάρτες και εν τέλει στο Δασολόγιο, αφ΄ ετέρου δε από τον ρητώς διατυπούμενο σκοπό της, που είναι η «περιβαλλοντική και πολεοδομική διαχείριση» των οικιστικών πυκνώσεων, τμήματα των οποίων έχουν εν τούτοις εγνωσμένο δασικό χαρακτήρα.

Η εξαίρεση αυτών των περιοχών από τους δασικούς χάρτες και κατ΄ επέκταση από το Δασολόγιο δεν υπαγορεύεται από κανέναν σκοπό δημοσίου συμφέροντος, είναι δε ιδίως απρόσφορη και για την επιτάχυνση της κύρωσης των δασικών χαρτών. Και τούτο, διότι για μεν τα τμήματα των δασικών χαρτών, ως προς τα οποία δεν υπεβλήθησαν αντιρρήσεις, η κύρωση των δασικών χαρτών προβλέπεται ως άμεση και χωρεί ανεξαρτήτως της εκβάσεως των αντιρρήσεων, που άλλωστε δεν αφορούν τα τμήματα αυτά, για δε τα υπόλοιπα τμήματα, ως προς τα οποία υπεβλήθησαν αντιρρήσεις, μετατίθεται μεν για τον μετά την εξέταση των αντιρρήσεων χρόνο, γεγονός που επιφέρει μοιραίως τις αναγκαίες καθυστερήσεις, πρόσφορος όμως τρόπος αντιμετώπισής τους δεν είναι προδήλως η εκ προοιμίου έκταξή τους από τους δασικούς χάρτες, η οποία αφ΄ ενός μεν στερεί χωρίς αποχρώντα λόγο τα τμήματα αυτά και από την προσωρινή αλλά άμεση ισχύ της καταγραφής τους ως δασικών στον καταρτισθέντα χάρτη και αφ΄ ετέρου όχι απλώς δεν επιταχύνει αλλά ματαιώνει, υπό το ισχύον νομοθετικό καθεστώς, τη συμπερίληψή τους στο Δασολόγιο.

Όσον αφορά το πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης εντός δασών και δασικών εκτάσεων, η απόφαση δέχεται ότι δεν είναι επιτρεπτό να επιβραβεύεται η αυθαίρετη δόμηση εντός δασών κατά παράβαση των άρθρων 4 του Συντάγματος περί της αρχής της ισότητας των Ελλήνων ενώπιον του νόμου και 25 του Συντάγματος περί του κράτους δικαίου και της απαγόρευσης της καταχρηστικής ασκήσεως δικαιώματος. Ομοίως είναι ανεπίτρεπτο κατά την απόφαση η μεταχείριση όσων οικοδομούν αυθαιρέτως σε δάση να καθίσταται ευνοϊκότερη ακόμη και έναντι εκείνων που δόμησαν σε εκτάσεις κίτρινου περιγράμματος, δηλαδή εντός οικισμών έστω και μη νομίμως οριοθετημένων, οποιαδήποτε δε λύση του προβλήματος αυτού όχι μόνο δεν αποκλείει, αλλ΄ αντιθέτως προϋποθέτει την έγκυρη καταγραφή των εκτάσεων ως δασικών στον αναρτώμενο δασικό χάρτη.

Η εξαίρεση των εν λόγω περιοχών από τους δασικούς χάρτες, περιστέλλοντας την πληρότητα του υπό κατάρτιση Δασολογίου, δεν συνιστά κατά την απόφαση πρόσφορο μέσο ούτε για την εξυπηρέτηση του σκοπού ενημέρωσης της Διοικήσεως ως προς τα χαρακτηριστικά των «οικιστικών πυκνώσεων», αφού αντιθέτως τον σκοπό αυτό θα εξυπηρετούσε η υπαγωγή και των εκτάσεων αυτών στη διαδικασία ανάρτησης των δασικών χαρτών και των κατ΄ αυτών αντιρρήσεων, με τις οποίες οι ενδιαφερόμενοι θα έθεταν οι ίδιοι υπ΄ όψη της Διοικήσεως οποιοδήποτε στοιχείο θα συνηγορούσε υπέρ των απόψεών τους, στην περίπτωση δε αυτή θα εξαιρούνταν από το Δασολόγιο μόνον οι εκτάσεις για τις οποίες θα συνέτρεχε νόμιμος λόγος και όχι όλες συλλήβδην οι εκτάσεις που αποτελούν την «οικιστική πύκνωση», δομημένες αυθαιρέτως ή αδόμητες.

Τέλος, η πρόβλεψη στην επίμαχη διάταξη ότι εξακολουθεί να εφαρμόζεται η δασική νομοθεσία σε όσες από τις ως άνω περιοχές έχουν δασικό χαρακτήρα, δεν θεραπεύει σύμφωνα με την απόφαση την πλημμέλεια της διατάξεως αυτής ούτε προσδίδει νομιμότητα στη ρύθμιση των «οικιστικών πυκνώσεων», δεδομένου ότι η προστασία των δασών μέσω της δασικής νομοθεσίας ολοκληρώνεται κατά το Σύνταγμα με την προσήκουσα απογραφή τους από το Δασολόγιο, την οποία όμως παρακωλύει η εν λόγω διάταξη κατά τα προαναφερόμενα.

Εν όψει τούτων σύμφωνα με την άποψη της πλειοψηφίας, η επίμαχη διάταξη η οποία εξαιρεί από τη διαδικασία δασικών χαρτών τις οικιστικές πυκνώσεις, οι οποίες εντοπίζονται και υποδεικνύονται από τους οικείους ΟΤΑ, αντίκειται στο άρθρο 24 παρ. 1 του Συντάγματος.

Το Δικαστήριο διατύπωσε περαιτέρω την άποψη ότι η εξεταζόμενη εξουσιοδοτική διάταξη, κατ΄ επίκληση της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση, περιέχει τον όρο της «οικιστικής πύκνωσης», ως περιοχής υπαγομένης σε ειδικό νομικό καθεστώς (εξαίρεση από τη διαδικασία των δασικών χαρτών -μόνιμη ή πρόσκαιρη, ειδική περιβαλλοντική και πολεοδομική διαχείριση κ.λπ.), χωρίς όμως να δίνει η ίδια τον ορισμό της ή να εκθέτει τα ληπτέα υπ΄ όψη στοιχεία για την υπαγωγή ορισμένης περιοχής στην έννοια της «οικιστικής πύκνωσης» ή να προβλέπει έστω σε αδρές γραμμές τα χαρακτηριστικά της, ούτε να προβλέπει τη διαδικασία για τον χαρακτηρισμό της.

Η ρύθμιση των θεμάτων αυτών ανατίθεται εξ ολοκλήρου στη Διοίκηση, εν όψει δε τούτου μόνο όργανο, προς το οποίο θα μπορούσε να παρασχεθεί η σχετική εξουσιοδότηση είναι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Υπό τα δεδομένα αυτά, η εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 23 παρ. 4 του ν. 3889/2010 (όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 153 παρ. ΙΑ του ν. 4389/2016), αντίκειται και στο άρθρο 43 παρ. 2 του Συντάγματος,[17] διότι εξουσιοδοτεί άλλο όργανο, πλην του Προέδρου της Δημοκρατίας, για τη ρύθμιση θέματος το οποίο δεν είναι ειδικότερο κατά την έννοια του άρθρου 43 παρ. 2 εδάφιο β΄ του Συντάγματος, η δε προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση, έρεισμα της οποίας αποτελεί η εν λόγω ανίσχυρη για τους λόγους που αναλύθηκαν διάταξη τυπικού νόμου, θα ήταν παράνομη και ακυρωτέα.

Εν όψει τούτων, το Δικαστήριο ετάχθη υπέρ της ακύρωσης της προσβαλλόμενης υπουργικής απόφασης, για τον λόγο ότι εκδόθηκε κατ΄ εξουσιοδότηση διάταξης τυπικού νόμου, η οποία αντιβαίνει στο Σύνταγμα. Παρέπεμψε δε την υπόθεση κατά τα μη οριστικώς επιλυθέντα ζητήματα στην Ολομέλεια.

Στιβαρή αιτιολόγηση και αδιάβλητη νομική τεκμηρίωση (οι παραπομπές στην πρωτότυπη ανάρτηση της Σ. Παυλάκη στο dasarxeio.com στον σύνδεσμο που δίνεται παραπάνω)

Η συνταγματική αναθεώρηση που ετοιμάζεται, νομίζω θα είναι ένας πραγματικός περιβαλλοντικός (μαζί και κοινωνικός, πολιτικός, επαγγελματικός και εκπαιδευτικός) Αρμαγεδδών.