Ο οικολόγος οικοπεδοφάγος - Μία καλοκαιρινή ιστορία

Σήμερα λέγονται οικιστικές πυκνώσεις

Και ποιος δεν ξέρει ή δεν έχει ακούσει ιστορίες για απατεώνες που έφραζαν ένα κομμάτι γης, για να το πουλήσουν στους φρεσκοαφιχθέντες,  τότε που η Αθήνα ξεχείλιζε από το μεγάλο κύμα αστυφιλίας, στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και όλη την επόμενη δεκαετία. Λέξεις του τότε συρμού ήταν τα περιφραστικά επίθετα «εκτός σχεδίου», «εντός σχεδίου», τα μονολεκτικά «άρτιο», «οικοδομήσιμο», τεχνικοί όροι όπως «ρίξιμο βάσης», «ρίξιμο θεμελίων», «λυόμενο», αλλά και ιδιότητες όπως «μεσίτης» και «οικοπεδοφάγος».

Όλα τα παραπάνω ήταν συνιστώσες μίας ευρύτερης έννοιας, μίας τάσης στην οποία επιδόθηκαν όσοι Έλληνες δεν έφυγαν να βρουν την τύχη τους στο εξωτερικό. Μπορεί όχι όλοι όσοι δεν έφυγαν, αλλά οι περισσότεροι από αυτούς που έμειναν, μπήκαν στο τρενάκι της ανάπτυξης της χώρας το οποίο είχε το όνομα «Ανοικοδόμηση». Ήταν ένας κύκλος που ξεκινούσε από την δυστυχία της υπαίθρου, η οποία ωθούσε τους κατοίκους της να την εγκαταλείψουν. Όσοι μετοικούσαν στα αστικά κέντρα, έβρισκαν δουλειά στην οικοδομή, χτίζοντας τα σπίτια που θα αγόραζαν ή θα ενοικίαζαν αλλά όπως και να ήταν, θα κατοικούσαν κάποιοι άλλοι μέτοικοι. Ένας ανατροφοδοτούμενος οικονομικός κύκλος δηλαδή. Επειδή όμως πουθενά δεν υπάρχουν κλειστά συστήματα, τα οποία δηλαδή παράγουν την ενέργεια την οποία καταναλώνουν (υπάρχουν και οι τριβές μας λέει η θερμοδυναμική), η τροφοδοσία με συνάλλαγμα γινόταν από τις λίγες εξαγωγές αγροτικών προϊόντων, τους μετανάστες εξωτερικού και βέβαια τους ναυτικούς. Ήταν τότε που η ελληνική ναυτιλία πρώτευε στον κόσμο αλλά όπως και τώρα, ο Έλληνας ναυτικός δεν συμμετέχει στα επινίκια. Ίσως γιατί την γιορτή την οργανώνουν σε κλειστό κύκλο οι εφοπλιστές.

Τέλος πάντων, ας επιστρέψουμε στον κύκλο της οικοδομής, που είναι και το θέμα μας (αν δεν το αντιληφθήκατε ακόμα). Το να χτίζεις δεν είναι δουλειά εύκολη. Ούτε και απλή. Η οικοδομή, σαν γνήσιο προϊόν του σύγχρονου καπιταλισμού, ενσωματώνει πολλές αξίες πριν προστεθεί και το εργολαβικό όφελος, το οποίο δεν είναι αξία αλλά ποσοστό επί των αξιών, εισπραττόμενο και συνήθως συσσωρευόμενο από τον εργολάβο. Τον στρατηγικό «επενδυτή» θα λέγαμε σήμερα. Η οικοδομή ενσωματώνει λοιπόν την αξία της γης, την αξία των υλικών, την αξία της εργασίας, την φορολογία και τις ασφαλιστικές δαπάνες πάσης φύσεως, τα κόστη της ενέργειας (καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια), τα κόστη των αστοχιών και της ανακατασκευής ή επιδιόρθωσης μερών, την αμοιβή μελέτης, την αξία της άδειας, ακόμα και το φακελάκι που ενδεχομένως θα χρειαστεί προκειμένου να λιπανθεί η οδός και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες, μέχρι την παραλαβή του προϊόντος από τους αγοραστές. Δεν περιλαμβάνω συμβολαιογράφους, δικηγόρους, επιτόκια και κόστος δανεισμού, όπως και το ψυχολογικό κόστος που πληρώνει όποιος ζήσει την περιπέτεια αυτή από κοντά.

Η αρχή πάντα γίνεται από τη γη και το κόστος απόκτησης της, προκειμένου να ξεκινήσουν όλα. Εκεί λοιπόν είναι που αρχίζει – επιτέλους- η ιστορία μας, μετά από μία σχοινοτενή εισαγωγή, που όμως πιστεύω πως δεν πήγε τελείως χαμένη.

Η γη

Οι πιο πονηροί από τους μέτοικους, που όπως είπαμε στην εισαγωγή, ασχολήθηκαν με την ευγενή δραστηριότητα της οικοδομής, διέγνωσαν από νωρίς πως το πιο ξεκούραστο κέρδος προκύπτει από το εμπόριο της γης, αφού δίχως γη δεν υπάρχει και οικοδομή. Το πρόβλημα που πρόκυπτε ήταν το που θα έβρισκαν το εμπόρευμα με το οποίο σκόπευαν να πλουτίσουν. Επειδή οι τσιφλικάδες ανά την επικράτεια ήταν λίγοι αλλά η γη που κατείχαν ήταν πολλή, υπήρχε πρόβλημα με τις αξίες οι οποίες ρυθμίζονταν από τους τσιφλικάδες που με μία τούρκικη σφραγίδα ή μία πράξη από μοναστήρι ή την Εκκλησία, εμφανίζονταν ως κύριοι γης και αξιών. Όσο ήθελαν και αν ήθελαν, πουλούσαν. Το πράγμα έδειχνε αδιέξοδο για όποιον νόμιζε πως μπορεί να ασκήσει με επιτυχία δραστηριότητα με εμπόρευμα τα δικαιώματα κτήσης ή χρήσης  της γης. Ενώπιον του αδιεξόδου, γεννήθηκε η μεγαλοπρεπής ιδέα. Σε μία δασοσκεπή Αττική, τι νόημα έχει να μένει τόση γη αναξιοποίητη και καλυμμένη με δέντρα και θάμνους που στην τελική ούτε απέφεραν έσοδα. Τι αξία είχαν τα βελανίδια ή τα κουκουνάριια; Το ρετσίνι είχε αξία και πολλές χρήσεις αλλά πόσο ρετσίνι να μαζέψει κανείς και πόσο να διαθέσει; Ενώ η γη….)

Προϊόν της μεγαλοπρεπούς ιδέας της αξιοποίησης της γης, ήταν οι μαζικές εκχερσώσεις αρχικά και το κύριο ποσοστό των συστηματικών, ετησίων δασικών πυρκαγιών, από το 1975 και μετά. Οικόπεδα με φως, νερό, τηλέφωνο ήταν το moto της εποχής. Και εντός σχεδίου (ή υπό ένταξη). Ενός σχεδίου που υπήρχε μόνο στα λόγια που ξεστόμιζε για να διαφημίσει την πραμάτια του ο μεσίτης. Ενός σχεδίου που είχε φτιάξει ο καταπατητής, με τη βοήθεια ενός μηχανικού που από τη σφραγίδα του οποίου υπήρχε μόνο μία αχνή μπλε γραμμή πάνω στα σχέδια ή και ένα όνομα που θα μπορούσε να είναι το όνομα του οποιουδήποτε.

Αυτοί οι τύποι ήταν πρωταγωνιστές μίας εποχής. Όλοι ξέραμε πως υπάρχουν αλλά στο όνομα του νομότυπου και του καθώς πρέπει, δεν ομολογούσαν πως ήταν οι ίδιοι που έκαιγαν δάση και μετά με τη συνεργασία των υπολοίπων μελών της συμμορίας άτυπης εταιρίας, δηλαδή συμβολαιογράφων, δικηγόρων κλπ ανακάλυπταν ή εκμαίευαν  διαθήκες και δικαιώματα χρήσης, οπότε κατέληγαν στην κατάρτιση τίτλων στο όνομα του «επιχειρηματία γης». Η υπόλοιπη πορεία είναι γνωστή και ως θεωρία και ως βίωμα. Τις πόλεις που παρήχθησαν με αυτό τον τρόπο ζούμε όλοι. 

Ένας τέτοιος οικοπεδοφάγος τον οποίο γνώρισα σε πόλη της βόρειας Ελλάδας είναι η αφορμή για το σημερινό σημείωμα. Στην κουβέντα που είχαμε με αφορμή τα τραγικά περιστατικά των πυρκαγιών σε ανατολική και δυτική Αττική την περασμένη εβδομάδα. Σε ηλικία μεγάλη πια, ο δραστηριοποιούμενος στο πεδίο του real estate (πολιτικά ορθή απόδοση της λέξης οικοπεδοποίηση) κατά τη δεκαετία του 1970 και του 1980 επιχειρηματίας, με αφοπλιστική ειλικρίνεια μέχρι του βαθμού της βλακείας, ισχυριζόταν πως στα οικόπεδα που πουλούσε ο ίδιος δεν υπήρχαν πυρκαγιές γιατί είχε φροντίσει να κόψει τα δέντρα από πριν. Κατόπιν με ζώα ή με τρακτέρ, όργωνε την περιοχή. Έτσι μείωνε την πιθανότητα πυρκαγιάς!!! 

Άκουγα άφωνος τις περιγραφές της «σκληρής δουλειάς» που έριξε τότε , όπως και τις εκφράσεις που χρησιμοποιούσε για να περιγράψει την ικανοποίηση του, που η ζωή τον αντάμειψε για την σκληρή δουλειά του και την «εργατικότητα» του. Όσο μου μιλούσε, αντί να θυμώνω περίμενα να ακούσω την συνέχεια των ιστοριών του, εστιάζοντας στο πόσο οργανωμένα ήταν όλα. Πόσο καθετοποιημένα. Από τον μεσίτη και τον εργολάβο (συχνά υπήρχε ταυτοπροσωπία), τον συμβολαιογράφο, τους απαραίτητους δικηγόρους, ακόμα και τους επαγγελματίες μάρτυρες, στα δικαστήρια που δικαίωναν τους διακατόχους που έριζαν επί της ιδιοκτησίας του «ξένου αχυρώνα», δηλαδή επί της ιδιοκτησίας της δημόσιας γης.

Μαγεύτηκα, όπως μαγεύομαι με όλες τις αφηγήσεις που με ταξιδεύουν στα ήθη μίας εποχής που ενώ την έζησα δεν είχα τα μέσα να καταλάβω την κοσμογονία που λάβαινε χώρα τότε. Την γέννηση ενός κόσμου απαίσιου, που στόχο είχε το κέρδος για όλο και λιγότερους εις βάρος όλο και περισσοτέρων, εις βάρος του συνόλου. Αυτοί οι τύποι* είναι που έκαψαν και έχτισαν την Πεντέλη, έκαψαν και έχτισαν τον Υμηττό, έκαψαν και έχτισαν την Πάρνηθα. Αυτοί είναι που έφτιαξαν τα Περιβολάκια Ραφήνας και όλες τις οικιστικές πυκνώσεις που έρχονται τώρα οι Τσιρωνοφάμελοι να τους χαρίσουν (λες και είναι δικά τους χωράφια). Και σκέφτομαι. Τελικά ποιος κέρδισε; Ποιος είναι αυτός που εξασφάλισε μια καλή ζωή ευχαριστώντας τον θεό του δικαίου,  που του φέρθηκε τόσο καλά γιατί εκτίμησε την εργατικότητα του;

Ζούμε σε μία νεκρή χώρα. Ζούμε σε μία χώρα που ότι ζήσαμε, ότι μας σκοτώνει δεν κάναμε τίποτα για να το αποφύγουμε. Γιατί δεν αντιδράσαμε ποτέ στην αδικία. Μάλιστα πολλοί επωφεληθήκαμε και από αυτή την αδικία, αυτή την ανηθικότητα. Σήμερα η ανηθικότητα αυτή γίνεται κυνικά αποδεκτή από το επίσημο κράτος, με την ονομασία «οικιστικές πυκνώσεις» και εντείνεται περισσότερο με την πολεοδόμηση των τερατουργημάτων αυτών. Η κοροϊδία γίνεται ακόμα μεγαλύτερη και η ντροπή βαθύτερη, όταν μας περιγελούν με τον ίδιο κυνισμό και με αυστηρό δήθεν ύφος διαλαλούν πως θα γκρεμίσουν αυθαίρετα σε δάση και παραλίες (εκτός οικιστικών πυκνώσεων και κάποιων ακόμα περιπτώσεων).

Ο οικοπεδοφάγος της ιστορίας μας έκοβε τα δέντρα για να μην ανάβουν πυρκαγιές. Σε τι διαφέρει από τον οικολόγο υπουργό που νομιμοποιεί αυθαίρετα σε δάση (οικιστικές πυκνωσεις) για να δώσει τέλος στις στρεβλώσεις του παρελθόντος;

__________________________

*Οι τύποι αυτοί λειτουργούσαν συμπληρωματικά με τους λεγόμενους «οικοδομικούς συνεταιρισμούς». Απλά οι συνεταιρισμοί είχαν καλύτερα «μέσα»

Νομιμοποίηση (υπό όρους) αυθαιρέτων σε δάση και αιγιαλό Το σενάρια για κτίσματα πριν και μετά το 1975

Το δάσος που περπάταγες, τώρα να το ξεχάσεις

ΒΗΜΑ της ΚΥΡΙΑΚΗΣ 3/6/2018 της Μάχης Τράτσα

Δύο νομικά «τείχη» υπήρχαν ως σήμερα για την υπεράσπιση δασών και αιγιαλού έναντι της αυθαίρετης δόμησης. Και τα είχε... θεμελιώσει με σαφήνεια σε αποφάσεις του το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ), ερμηνεύοντας το Σύνταγμα. Κανένα αυθαίρετο δεν μπορεί να τακτοποιηθεί αν έχει χτιστεί μέσα σε δασικές εκτάσεις ή στον αιγιαλό. Και τα δύο όμως τείνουν πλέον να καταρρεύσουν.

Η νομοπαρασκευαστική επιτροπή που έχει συστήσει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) για να εξετάσει τον τρόπο νομιμοποίησης των οικισμών αυθαιρέτων που έχουν «φυτρώσει» στα δάση (των λεγόμενων «οικιστικών πυκνώσεων») προσπαθεί να ισορροπήσει σε... τεντωμένο σκοινί. Ακόμη δεν έχει καταφέρει να λύσει τον «γόρδιο δεσμό» ώστε να προχωρήσει, χωρίς μπουλντόζα, η τακτοποίηση των δασικών αυθαιρέτων (άλλωστε έρχονται και εκλογές), ξεπερνώντας ταυτόχρονα και τον «σκόπελο» του ΣτΕ, καθώς με το Σύνταγμα καθίσταται σαφές ότι τα δάση που καταστρέφονται δεν χάνουν τον δασικό τους χαρακτήρα.

Και δεν είναι λίγες οι δασικές εκτάσεις που τσιμεντώθηκαν στο πέρασμα των χρόνων. Σύμφωνα με τα τελευταία επεξεργασμένα στοιχεία (Μάιος 2018) της εταιρείας Ελληνικό Κτηματολόγιο, 282.000 στρέμματα καταλαμβάνουν τα αυθαίρετα χωριά στα ελληνικά δάση. Αυτό καταγράφεται στους δασικούς χάρτες που έχουν μέχρι στιγμής κυρωθεί ή αναρτηθεί και αφορούν το 50% της έκτασης της χώρας. Τα νέα δεδομένα έρχονται να επιβεβαιώσουν την εκτίμηση του τέως αναπληρωτή υπουργού Περιβάλλοντος κ. Γιάννη Τσιρώνη (είχε θεσπίσει τη ρύθμιση για τις πυκνώσεις) για περίπου 700.000 στρέμματα αυθαίρετων δασικών οικισμών ανά την Ελλάδα.

Ακόμη και στη Γαύδο

Στην Αττική, σύμφωνα με το Κτηματολόγιο και με βάση τα στοιχεία που έχουν δώσει 55 δήμοι (από τους 66 συνολικά), οι πυκνώσεις καταλαμβάνουν 105.125 στρέμματα, με τις περισσότερες να βρίσκονται σε Μέγαρα, Μαραθώνα, Κρωπία και Ωρωπό, Μαρκόπουλο, Σαλαμίνα, Ραφήνα - Πικέρμι, Σπάτα - Αρτέμιδα, Φυλή, Ασπρόπυργο, Μάνδρα - Ειδυλλία.

Στη Θεσσαλονίκη τα αυθαίρετα δασικά χωριά απλώνονται σε 19.050 στρέμματα (σε πέντε από τους 13 δήμους όπου έχουν αναρτηθεί χάρτες) και στη Χαλκιδική σε 19.465 στρέμματα (κυρίως στους δήμους Σιθωνίας και Προποντίδας). Πλούσιοι σε πυκνώσεις είναι και άλλοι δήμοι, όπως Λουτρακίου - Περαχώρας - Αγίων Θεοδώρων (35.600 στρέμματα), Λιβαδειάς (8.023 στρέμματα), Πύλης Τρικάλων (4.232 στρέμματα) κ.λπ.

Ενδιαφέρον ωστόσο παρουσιάζουν και ορισμένες άλλες περιοχές, όπως τα Κεντρικά Τζουμέρκα, όπου εμφανίζονται οικιστικές πυκνώσεις σε έκταση 41.095 στρεμμάτων. Ή η Γαύδος, στην οποία δεν καταγράφονται περιοχές εντός εγκεκριμένων ορίων πόλεων ή οικισμών, παρά μόνο 64 στρέμματα οικισμών με σχέδια που στερούνται νόμιμης ισχύος, αλλά και 934 στρέμματα οικιστικών πυκνώσεων. Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι στην Κίμωλο οι εκτάσεις εντός σχεδίου και οι πυκνώσεις έχουν παρόμοια έκταση, 1.023 και 1.045 στρέμματα αντίστοιχα.

Το εντυπωσιακό είναι ότι, συνολικά σε σύνολο 250 δήμων, περί τα 4 εκατ. στρέμματα βρίσκονται εντός ορίων πόλεων ή οικισμών, 2,1 εκατ. στρέμματα σε περιοχές με μη εγκεκριμένα σχέδια και 282.000 στρέμματα καταλαμβάνουν οι αυθαίρετοι οικισμοί σε δάση.

Με «άξονα» το 1975

Η νομοπαρασκευαστική επιτροπή έχει καταλήξει σε κάποιες βασικές κατευθύνσεις που πρέπει να έχει η ρύθμιση για τις πυκνώσεις. Οπως αναφέρουν στο «Βήμα» στελέχη του ΥΠΕΝ, η σκέψη είναι να υπάρξει ένας... χρονικός διαχωρισμός των παράνομων δασικών κτισμάτων.

Οσα ολοκληρώθηκαν πριν από τις 9.6.1975 (ημερομηνία έναρξης ισχύος του Συντάγματος) θα εξαιρούνται, υπό προϋποθέσεις, οριστικά από την κατεδάφιση έναντι ενός τιμήματος το οποίο θα μπορεί να καταβάλλεται σε δόσεις. Για όσα ανεγέρθηκαν αργότερα, η πρόταση που έχει τεθεί από τα μέλη της νομοπαρασκευαστικής επιτροπής είναι να δοθεί παράταση της διατήρησής τους για κάποια χρόνια, με την καταβολή ενός υψηλότερου τιμήματος. Με άλλα λόγια, για αυτά τα δασικά αυθαίρετα η σκέψη είναι να «μετατεθεί» στο απώτερο μέλλον η επίλυση του ζητήματος.

Προκειμένου η ρύθμιση να μην αντιμετωπίσει συνταγματικά εμπόδια, θα αναζητηθεί ένα είδος «δασικού ισοζυγίου». Δηλαδή, τα ποσά των προστίμων θα διατίθενται για την αποκατάσταση δασικών εκτάσεων, για δασικά έργα, αναδασώσεις κ.λπ. Το αν η νομιμοποίηση των αυθαιρέτων στις πυκνώσεις θα γίνει με μεταφορά συντελεστή δόμησης, μέσω της Τράπεζας Γης, όπως ισχύει σήμερα για τα αυθαίρετα με μεγάλες παραβάσεις, ακόμη δεν έχει αποφασιστεί. Αλλωστε, η Τράπεζα ακόμη δεν λειτουργεί, αν και θεσμοθετήθηκε το 2013.

Ως το φθινόπωρο

Το υπουργείο έχει πλέον μικρό χρονικό διάστημα για να καταλήξει στο τελικό κείμενο της ρύθμισης, καθώς το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο του έδωσε παράταση ως το φθινόπωρο για να ετοιμάσει το σχετικό σχέδιο νόμου. Το περασμένο καλοκαίρι το Ε' Τμήμα του ΣτΕ είχε κρίνει αντισυνταγματική τη ρύθμιση για την οριοθέτηση των οικιστικών πυκνώσεων και την εξαίρεσή τους από τη διαδικασία ανάρτησης των δασικών χαρτών, αλλά λόγω της σοβαρότητας της υπόθεσης είχε παραπέμψει την υπόθεση στην Ολομέλεια. Η εκδίκαση, η οποία είχε οριστεί για τις 5 Μαΐου, τελικά αναβλήθηκε για τις 10 Οκτωβρίου.

Ο όρος των «οικιστικών πυκνώσεων» εμφανίστηκε για πρώτη φορά στον Ν. 4389/16, ο οποίος τροποποιούσε τη διαδικασία κατάρτισης των δασικών χαρτών. Σύμφωνα με αυτόν, οι δασικοί οικισμοί αυθαιρέτων πρέπει να οριστούν από τους δήμους, προκειμένου να εξαιρεθούν από τη διαδικασία ανάρτησης των δασικών χαρτών και να εξεταστούν σε μεταγενέστερο χρόνο. Σύμφωνα με τον νομοθέτη, ο διαχωρισμός των πυκνώσεων έχει ως στόχο τον περιορισμό του αριθμού των αντιρρήσεων που υποβάλλουν οι πολίτες και την επιτάχυνση της τελικής κύρωσης των δασικών χαρτών που αποτελεί και μνημονιακή υποχρέωση.

Ως σήμερα το Ελληνικό Κτηματολόγιο έχει καταρτίσει δασικούς χάρτες για το 55% της έκτασης της χώρας. Από αυτούς έχουν κυρωθεί οι χάρτες για το 33% της επικράτειας (με «τρύπες», καθώς οι πυκνώσεις εξαιρούνται), έχει ξεκινήσει η διαδικασία ανάρτησης για το 17% και απομένουν να αναρτηθούν εκείνοι που αντιστοιχούν στο 5%. Για το υπόλοιπο 45% δεν υπάρχουν χάρτες και έχει προκηρυχθεί ο διαγωνισμός για την κατάρτισή τους.

Τακτοποίηση και πάνω στο κύμα

Μετά τις προσπάθειες για την τακτοποίηση των αυθαίρετων δασικών οικισμών, η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ προσανατολίζεται και στη νομιμοποίηση παράνομων κτισμάτων σε αιγιαλό και παραλία. Σύμφωνα με το υπό επεξεργασία σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών, η σύνταξη του οποίου βρίσκεται στην τελική ευθεία, δίνεται δυνατότητα για τακτοποίηση αυθαιρέτων ιδιωτών (έχουν προηγηθεί ρυθμίσεις για ιδιοκτησίες του δημόσιου ή του ευρύτερου δημόσιου τομέα) πάνω στο... κύμα. Ειδικότερα, για τη διατήρηση ή μη αυθαιρέτων που έχουν κατασκευαστεί από ιδιώτες, στους οποίους έχει παραχωρηθεί η χρήση αιγιαλού ή παραλίας, θα αποφασίζει ο υπουργός Οικονομικών. Μάλιστα, το ίδιο προβλέπεται και για παράνομα κτίσματα που έχουν κατασκευάσει ιδιώτες που εκμεταλλεύονται παραλία ή αιγιαλό χωρίς καμία άδεια, αρκεί να προηγηθεί διακανονισμός για την αποζημίωση με την κτηματική υπηρεσία και να είναι στατικά επαρκές.

Είναι αξιοσημείωτο ότι ακόμη παραμένει σε εκκρεμότητα η χάραξη του αιγιαλού. Σήμερα μόνο το 20% αποσπασματικών τμημάτων του αιγιαλού είναι οριοθετημένο, αν και η «Προκαταρκτική Οριογραμμή του Αιγιαλού» είχε ολοκληρωθεί το 2008. Η αποτύπωση της ακτογραμμής και η κύρωσή της έχει πλέον μετατεθεί από το υπουργείο Οικονομικών για τα τέλη του 2018.

Αστικοί χώροι πρασίνου προς αξιοποίηση και εκμετάλλευση. (Προσεχώς Mall)

Νέα «φάμπρικα» Φάμελλου - Ξεπάτωμα των Τεχνητών Δασικών Φυτειών

(αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Κόντρα" 16/9/2017)

Μη αξιοποιημένος χώρος. Προσεχώς Mall

Ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος, Σ. Φάμελλος, με εγκύκλιό του διατάζει τους προϊσταμένους Διευθύνσεων Δασών και Δασαρχείων να εντοπίσουν -είτε αυταπαγγέλτως είτε μετά από αίτημα ιδιοκτητών- τις εκτάσεις των παραγράφων 5α και 5β του άρθρου 3 του νόμου 998/1979, όπως ισχύει (χορτολιβαδικές που βρίσκονται επί ημιορεινών, ορεινών και ανώμαλων εδαφών… και βραχώδεις ή πετρώδεις εκτάσεις των ημιορεινών, ορεινών…) που φυτεύτηκαν με τεχνητές φυτείες και με Πράξεις Διαπιστωτικές, δηλαδή Πράξεις Χαρακτηρισμού, να τις αποχαρακτηρίσουν ώστε οι εκτάσεις αυτές να μην υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας.

Με την εγκύκλιο αυτή διαταγή, ο Φάμελλος θέλει να εφαρμοστεί γρήγορα η παράγραφος 23 του άρθρου 52 του δασοκτόνου νόμου 4280/2014 (εισήχθη με το άρθρο 143 του νόμου 4483/2017). Αυτό προβλεπόταν και από την παράγραφο 6 του άρθρου 32 του δασοκτόνου νόμου 4280, όμως ψήφισε νέα διάταξη όχι εκ παραδρομής, αλλά γιατί στην αρχική διάταξη της παραγράφου 23 του άρθρου 52 προβλεπόταν ότι οι Τεχνητές Δασικές Φυτείες που έγιναν σε πάρκα και άλση πρέπει να μην υπάγονται στη Δασική Νομοθεσία. Αυτή η επίθεση στα πάρκα και άλση ήταν πολύ προκλητική και ο Φάμελλος δεν τόλμησε προς το παρόν να την υλοποιήσει. Προκειμένου, λοιπόν, να μη φανεί ότι υποχωρεί άτακτα την τροποποίησε. Και έβαλε αυτή τη διάταξη, που αφορά τις εκτάσεις των παραγράφων 5α και 5β του άρθρου 3 του νόμου 998/1979, παρά το γεγονός ότι αυτή είχε ψηφιστεί με την παράγραφο 6 του άρθρου 32 του δασοκτόνου νόμου 4280/2014. 

Να γιατί την ψήφισε για δεύτερη φορά.

Όμως, τα πάρκα και τα άλση δεν απέφυγαν οριστικά τον κίνδυνο του αποχαρακτηρισμού. Γιατί το, λέμε αυτό; 

• Γιατί πρώτον, με προηγούμενους νόμους, τα πάρκα και τα άλση δεν καταγράφονται στους δασικούς χάρτες-καρικατούρα. 

• Γιατί δεύτερον, τα πάρκα και άλση της Αττικής και Θεσσαλονίκης προέκυψαν με Τεχνητές Δασικές Φυτείες. 

Εάν δεν αγωνιστούμε, λοιπόν, ενάντια στην αντιδασική λαίλαπα, που τώρα τη διαχειρίζεται η κυβέρνηση των Τσιπροκαμμένων, θα δούμε το επόμενο διάστημα τον Φάμελλο να βάζει χέρι στα πάρκα και άλση, αποχαρακτηρίζοντάς τα ως Τεχνητές Δασικές Φυτείες.

Με τις παραγράφους 5α και 5β του άρθρου 3 του νόμου 998/1979, όπως ίσχυαν μετά την ψήφιση του νόμου 4280/2014 και πριν την εισαγωγή της παραγράφου 23 στο άρθρο 52 αυτού του νόμου, οι χορτολιβαδικές εκτάσεις και οι βραχώδεις εκτάσεις επί ημιορεινών και ορεινών περιοχών υπάγονταν στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας. Και μετά την εισαγωγή της παραγράφου 23 οι εκτάσεις αυτές  εξακολουθούν να υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας. Ομως τα πράγματα αλλάζουν όταν αυτές οι εκτάσεις έχουν φυτευτεί με Τεχνητές Δασικές Φυτείες. Στην περίπτωση αυτή, οι εκτάσεις, σύμφωνα με την παράγραφο 6 του άρθρου 32 του νόμου 4280 και την παράγραφο 23 του άρθρου 52 του ίδιου νόμου, παύουν να υπάγονται στη δασική νομοθεσία! Να γιατί μιλάμε για παραλογισμό και μάλιστα ιδιαίτερα προκλητικό, των Σαμαροβενιζέλων και των Τσιπροκαμμένων.

Παραπέρα, ο νόμος 4280/2014 και η διάταξή του (παράγραφος 6 του άρθρου 32) δεν μπορεί να έχει αναδρομική εφαρμογή στις Τεχνητές Δασικές Φυτείες προηγούμενων χρόνων. Για τον λόγο αυτό, ο Φάμελλος είχε προσφύγει στο Νομικό Συμβούλιο του Κράτους για να γνωμοδοτήσει σχετικά με το αν οι Τεχνητές Δασικές Φυτείες υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Το Γ’ Τμήμα του ΝΣΚ έβγαλε την παράνομη γνωμοδότηση 337/2016. Οπως έχουμε δείξει, το ΝΣΚ δεν μπορεί να γνωμοδοτεί για τον δασικό ή μη χαρακτήρα των δασών και δασικών εκτάσεων.

Από την άλλη, το Συμβούλιο της Επικρατείας, με την 3459/2009 απόφασή του (αφορούσε την υπόθεση Αστέρια Γλυφάδας), έκρινε ότι οι εκτάσεις που καλύπτονται από δασική βλάστηση, είτε αυτή δημιουργήθηκε με φυσικά είτε με τεχνητά μέσα, υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Αυτή η απόφαση του ΣτΕ δημιουργούσε σοβαρά εμπόδια στην επιδίωξη της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος να αποχαρακτηριστούν τα 135 στρέμματα στο Ελληνικό, που είχαν γίνει με Τεχνητές Δασικές Φυτείες εδώ και δεκαετίες.           

Η γνωμοδότηση 337/2016 του Γ’ Τμήματος του ΝΣΚ, ως παράνομη, δεν κάλυπτε τον Φάμελλο στις επιδιώξεις του να αποχαρακτηριστούν τα 135 στρέμματα και έτσι κατέφυγε στην εγκύκλιο διαταγή της 30ής Αυγούστου του 2017. Με την εγκύκλιο αυτή διαταγή ο Φάμελλος επιδιώκει να αποχαρακτηριστούν και άλλες ακόμα εκτάσεις που προήλθαν από Τεχνητές Δασικές Φυτείες, εκτάσεις των παραγράφων 5α και 5β του άρθρου 3 του νόμου 998/1979, που είναι πάρα πολλές στην Ελλάδα και που -όπως αναφέραμε- εξακολουθούν να υπάγονται στη δασική νομοθεσία.

Επειδή είναι προκλητικό να προστατεύονται οι εκτάσεις 5α και 5β του άρθρου 3 του νόμου 998/1979 και να μην προστατεύονται οι ίδιες εκτάσεις όταν φυτεύονται με Τεχνητές Δασικές Φυτείες, επειδή είναι εξόφθαλμα αντισυνταγματικές τόσο η παράγραφος 23 του άρθρου 52 του 4280 όσο και η εγκύκλιος διαταγή του Φάμελλου, αυτός σπεύδει να υποχρεώσει τους προϊσταμένους των Διευθύνσεων Δασών και των Δασαρχείων να αποχαρακτηρίσουν όλες αυτές τις εκτάσεις με συνοπτικές διαδικασίες, είτε για να προλάβουν προσφυγές στο ΣτΕ είτε για να προκαταλάβουν αποφάσεις του ΣτΕ.

Η παράγραφος 4 του άρθρου 3 του νόμου 998/1979, όπως ψηφίστηκε και δημοσιεύτηκε (ΦΕΚ 289 Α, 29.12.1979) προέβλεπε: «Στις διατάξεις του παρόντος νόμου υπάγονται και οι εντός των πόλεων και των οικιστικών περιοχών ευρισκόμενες εκτάσεις, οι οποίες καλύπτονται υπό δασικής βλαστήσεως φυσικώς ή τεχνητώς δημιουργημένης (πάρκα και άλση), ως και αι οπουδήποτε δημιουργούμεναι δενδροστοιχίαι ή δασικαί φυτείαι».

Οι κινήσεις του Φάμελλου δεν πρέπει να περάσουν!